Voorleesboeken, Zelf lezen

Bens boot – Pieter Koolwijk

Giel had een broer, Ben. Nu ligt hij in de tuin, want hij is dood. Zijn ouders wilden niet naar een begraafplaats rijden, ze wilden Ben dichtbij zich houden. De buren, de familie Azijn en Oorwurm, willen dat het graf verdwijnt uit de tuin.

Pieter Koolwijk schreef een ontroerend verhaal over rouw, verdriet en omgaan met elkaar. Koolwijk schrijft zó goed en raak, met humor en tegelijkertijd krijg je er tranen van in de je ogen.

…”Giel was altijd gek geweest op zijn grote broer. Het probleem met Ben was dat hij dood was.”

“Nu wist hij (Giel) het zeker. Zijn vader was gek geworden. Het goede soort gek.”

“…(Giel) keek naar het grote gat dat ze achterlieten in de straat. Het gat dat misschien wel weer opgevuld zou worden. Al wist Giel één ding zeker. Het werd nooit meer hetzelfde.”

Pieter Koolwijk schopt recalcitrant tegen de ‘normale’ normen en waarden aan. Het is niet normaal om je zoon te begraven in de achtertuin. Maar het is ook niet normaal om je zoon en grote broer te verliezen. Het is het allerergste wat je als ouders en broer of zus kan overkomen. Verdriet doet gekke dingen met mensen.

Wat een krachtig boek: stof tot nadenken. Ga ik zeker aanbevelen aan onze aanstaande leerkrachten op de pabo! Dit boek moet gelezen worden!

En de illustraties van Linde Faas: ze passen zo goed bij het verhaal! Prachtig, de kleuren en de bewegingen in de tekeningen.

Zelf lezen

De sterrensteen – het boek der veranderingen door Kelly van Kempen

Het debuut van Kelly van Kempen is een spannende zoektocht van twee vrienden in een mysterieuze wereld waarvan je móet weten hoe het afloopt!

Kelly van Kempen koos voor een interessante setting, namelijk een gezin met ‘zweverige’ ouders die hun eigen medicinale thee maken, aura’s lezen en waarzeggen. Ze hebben hun eigen praktijk, de Sterrensteen. Elfie is hun enige dochter en ze zet zich enorm af tegen haar ouders. Ze is wat op zichzelf, wil journalist worden en heeft niks met het paranormale wereldje. Maar doordat ze op een dag een vreemd boek in handen krijgt, het Boek der veranderingen, wordt alles anders.

Haar nieuwe buurjongen, Mats, waar ze in eerste instantie niets van wilde weten, wordt haar partner in de zoektocht naar de eigenaar en het echte verhaal achter het boek. Het blijkt nog een hele puzzel! Verschillende personages dienen zich aan: je moet als lezer goed opletten om het te kunnen volgen. Maar dat maakt het juist enorm interessant: je gaat meeleven met Elfie en Mats en je wilt dat ze het oplossen! Helaas – of gelukkig – staat aan het eind van het boek: “lees verder in De sterrensteen – Het feest van de wolfmaan”, waarvan het eerste hoofdstuk ook nog opgenomen is. Zo word je echt nieuwsgierig gemaakt!

Het is een feest om dit boek te lezen. Ik denk dat lezers vanaf 8/9 jaar hiervan zullen smullen. Elfie is een stoer en nieuwsgierig meisje waar veel kinderen zich mee kunnen identificeren. De ‘zweverige’ ouders zijn lekker karikaturaal neergezet, zonder er neerbuigend over te doen, maar met een gezonde dosis humor. Kinderen zetten zich nou eenmaal af tegen hun ouders. Achterin het boek is informatie te vinden over sterrenbeelden: Elfie heeft van de zoektocht namelijk ook wel wat geleerd!

Tot slot de vormgeving: het is weer een kunstwerk wat Billy Bones hier opleverde. De illustraties van Flavia Sorrentino passen perfect bij het verhaal. Niet alleen de cover, maar vooral ook de schutbladen zijn beeldschoon. Je blijft ernaar kijken.

Kortom: een mooi debuut, veelbelovend en lekker lezen voor de middenbouw. Dank Billy Bones voor het recensie-exemplaar!

Voorleesboeken, Zelf lezen

Deesje – Joke van Leeuwen

Van Deesje leer ik dat kinderen niet in zeven sloten tegelijk lopen en dat ze altijd wel weer op hun pootjes terecht komen.

Deesje gaat logeren bij haar halftante en ze gaat voor het eerst alleen met de trein. Maar als ze aankomt op het station vindt ze haar halftante niet. En omdat haar koffer op de grond gevallen is in de trein verloor ze haar portemonnee waar het briefje met het adres op staat. Vanaf dat moment gaat alles mis. Of goed eigenlijk. Want Deesje is niet bang en ze vindt steeds wel weer een oplossing. Ze komt zelfs op tv!

Joke van Leeuwen heeft zo’n eigen stem, ik ben er verliefd op. Deesje verscheen in 1986, maar is nog springlevend. Hopelijk blijven kinderen alle boeken van Joke van Leeuwen lezen, het is een fantastisch oeuvre.

Voorleesboeken, Zelf lezen

De juwelendief – M.G. Leonard & Sam Sedgman met illustraties van Elisa Paganelli

M.G. Leonard schreef de weergaloze Keverjongen-serie en komt nu met een nieuw avontuur: een treinmysterie. Ze schreef het boek samen met Sam Sedgman, voor hem is het zijn debuut. Een spannend boek voor treinliefhebbers en jonge detectives. Ik heb het ademloos gelezen, want het is een razend knap geschreven verhaal.

De ingrediënten voor een perfecte detective zijn aanwezig: veel verschillende personages (die moeilijk uit elkaar te houden zijn aan het begin), een interessante setting (een prachtige oude stoomtrein) en een slim en eigenwijs jongetje, Alex. Zijn oom Ben neemt hem mee op een treinreis met een bijzondere stoomtrein door Engeland en Schotland. Alex is het enige kind dat mee mag. Onderweg komt er hoog bezoek aan boord: de prins en de prinses. En hiermee begint ook het mysterie, want de prinses draagt een ketting met een diamant zo groot als een ei. Van het ene op het andere moment is het sieraad verdwenen. Wie heeft het ontvreemd? Alex gaat samen met een mysterieus meisje, een verstekeling, op onderzoek uit. Zijn logisch denken en tekentalent helpen hem daarbij. Zou hij de puzzel kunnen oplossen?

Zoals gezegd leest het boek… als een trein. Leonard schrijft heerlijk gedetailleerd en houdt tegelijk de spanning erin. Gaandeweg leer je alle passagiers in de trein kennen en raak je niet meer in de war van alle namen. Maar aan het begin moet de lezer hier wel wat moeite voor doen. Je wordt steeds op het verkeerde been gezet: net als je dacht dat het mysterie is opgelost, duikt er ander bewijsmateriaal op. Daardoor blijf je lezen! Het is geschikt voor sterke lezers vanaf 9 jaar.

Als je het boek nu loopt, kun je nog meedoen met een leuke actie: los de vragen op en win een rondleiding en een vossenjacht in het @spoorwegmuseum in Utrecht! Meedoen kan nog tot 31 augustus.

Voorleesboeken, Zelf lezen

De jongen achter in de klas – Onjali Q. Raúf

Wat is een vluchteling? We horen er zo vaak over in het nieuws en in de sociale media dat we er regelmatig vanuit gaan dat kinderen ook wel weten wat het inhoudt. Maar vaak hebben kinderen veel vragen. Zoals hoofdpersoon Alexa in dit boek:

1. Uit welk land ben je gevlucht?

2. Welke taal spreek je?

3. Waarom ben je gevlucht?

Ahmet is nieuw in de klas. Alexa en haar vrienden zijn heel nieuwsgierig naar hem. Ze willen hem welkom heten en vrienden met hem worden. Maar Ahmet spreekt nog niet de taal en moet erg wennen. Hij komt uit Syrië en heeft vreselijke dingen meegemaakt in de oorlog. Zijn klasgenootjes ontdekken steeds meer over de achtergrond van Ahmet, en ze besluiten hem te helpen.

Een heerlijk leesboek voor nieuwsgierige jonge lezers vanaf 8 jaar. Simpel en soepel geschreven, soms wel erg ‘uitleggerig’, maar ook ontroerend naïef. De schrijver heeft een duidelijke boodschap met dit boek: meer bekendheid geven aan het begrip ‘vluchteling’ en het onderwerp bespreekbaar maken.

Achterin het boek staat veel achtergrondinformatie. Dit is fijn om erbij te hebben. De aanleiding van het boek is het nieuwsbericht over de aangespoelde peuter. Een nieuwsbericht dat de wereld shockeerde. De vragen achterin het boek zijn goed te gebruiken in de klas! Mooi dat dit boek er is.

Voorleesboeken, Zelf lezen

Tori – Brian Elstak & Karin Amatmoekrim

Wat een prachtig vormgegeven boek! Van de cover word ik al helemaal blij: die kleuren en vormgeving, geweldig!

Brian Elstak is een bijzondere kunstenaar. Letterlijk ‘gewapend’ met potlood en penseel bestrijdt hij het onrecht in de wereld met behulp van de kinderen Cel, Bones en Zi. De kinderen werden opgevoed door een reuzenschildpad. Vind je dit al gek? Nou, dan staat je nog wat te wachten!

In dit boek is de wereld van de mensen en de dieren helemaal door elkaar gehusseld. Vos is de grootste schurk, een beetje à la Trump. Hij wil de wereld regeren, alle macht veroveren en geld verdienen over de ruggen van anderen. Hij heeft zijn zinnen gezet op het verhalenboek van Jean-Michel, de reuzenschildpad die altijd de mooiste verhalen (Tori) vertelt bij het dorp, waar iedereen naar komt luisteren.

Maar de drie kinderen gaan op weg naar een ‘uitgever’ die een draak blijkt te zijn: op hun weg komen ze heel veel gevaren tegen. Zou het ze lukken het boek bij de uitgever af te leveren?

Wow, wat een boek. Zoiets ben ik nog niet eerder tegen gekomen. In de beschrijving staat ‘een eigentijds boek voor alle kinderen!’ Dat slaat natuurlijk op het feit dat de hoofdpersonen in het boek van kleur zijn. Maar de sfeer is ook Caribisch, of in elk geval ‘werelds’, het speelt zich niet af in ons wisselvallige Nederland. Brian Elstak (1980) schreef de verhalen in Tori oorspronkelijk voor zijn eigen kinderen. Zijn werk was te zien in het Stedelijk Museum, siert albumcovers van menig Nederlands rapper en hij animeerde videoclips van internationaal bekende artiesten.

Voorleesboeken, Zelf lezen

De fantastische meneer Vos – Roald Dahl

De mens en de vos – het blijft een ongemakkelijke combinatie. We dichten hem menselijke eigenschappen toe: ze zijn slim, sluw, maar ook roofzuchtig en zelfs leugenachtig. We vinden ze prachtig om te zien in de vrije natuur, maar de boeren en mensen die op het platteland wonen zijn als de dood dat ze hun kippen komen roven. (Een vos rooft ook weleens wat anders – zie krantenbericht!)

Trouw, 29-7-20

Zo ook Bolus, Bits en Biet, de anti-helden van het allereerste boek van Roald Dahl, dat verscheen in 1970: Fantastic Mr Fox. Uitgeverij Fontein bracht het boek in 1972 uit met illustraties van Donald Chaffin en vertaald door Harriet Freezer. In 1996 verscheen de editie zoals we hem nu nog steeds kennen, met illustraties van Quentin Blake. Het boek is nu voor maar 5,99 te koop bij alle boekhandels als Kinderboekenweekeditie.

Waarom zou je De fantastische meneer Vos herlezen of voor het eerst lezen als je dat nog niet gedaan had? Het is een heerlijk, echt Dahl-boek. Alle ingrediënten zitten erin: vieze, onverzorgde hoofdpersonen, een vaart die ervoor zorgt dat je door de bladzijden vliegt, versjes waar je om moet lachen en een plot dat je niet zag aankomen.

Meneer Vos zorgt goed voor zijn gezin. Maar de drie boeren Bolus, Bits en Biet zijn het spuugzat: iedere keer rooft hij hun kippen, eenden en kalkoenen. Ze besluiten hem te grazen te nemen, met grof geschut: ze graven en graven tot ze het hele bos hebben omgeploegd, maar nog steeds krijgen ze Vos en zijn gezin niet te pakken. Die heeft een slim plannetje bedacht, waar alle dieren die in holen wonen van profiteren…

In mijn kast staat nog de oude versie van dit boek. Ik heb er warme herinneringen aan: mijn ouders lazen het vaak voor en het was het lievelingsboek van mijn zusje. We hebben het hele boek eens als verrassing ingesproken op een cassettebandje (ja ja, het was 1989 ongeveer denk ik) en ze luisterde eindeloos naar onze stemmen op haar walkman (ook al zo’n ouderwets woord, maar dat is dus een draagbaar apparaat voor je cassettebandje…). Ik vind de tekeningen van beide illustratoren erg mooi passen bij het verhaal, maar Quentin Blake heeft wel echt een stempel gedrukt op het werk van Dahl. Kijk en oordeel zelf.

Ga dit boek halen voor maar 5,99 en lees het nog eens, geef het weg of lees het voor. Het is heerlijk, tijdloos, genieten.

Prentenboeken, Voorleesboeken

Heb geluk – Inge Misschaert met prenten van Riske Lemmens

Het verlies van een broer of zus. Het slaat een gat in een gezin, het laat een leegte achter, ik kan het me (gelukkig) niet voorstellen. Jinke werd letterlijk stil nadat haar zus Jutta overleed. Haar moeder kon er niet tegen, dat Jinke niet meer praatte, en stuurde haar naar haar oma.

Jutta is de hele tijd bij Jinke, ze waren immers ook altijd twee handen op één buik – ook al snapten ze niks van die uitdrukking. Welke handen op welke buik dan? Nu is alleen Jinke nog over. En het lijkt alsof ze in een ‘tussenwereld’ leeft waarin Jutta nog met haar praat, commentaar geeft, haar gerust stelt. Gelukkig is er de buurjongen Raaf, met wie Jinke goed contact heeft. Het verdriet slijt, maar de leegte blijft.

Een verdrietig, maar prachtig boek. Indringend verteld, verwarrend ook omdat je eerst niet in de gaten hebt dat Jutta er niet meer is. Dat Jinke niet meer praat is ingewikkeld voor haar omgeving, maar ook voor Jinke zelf. De mensen om haar heen kunnen haar niet bereiken. Verteld in mooie zinnen, filosofisch en tegelijk naïef, echte ‘kinderzinnen’.

Dit boek voeg ik graag toe aan mijn lijstje ‘rouwverwerking’. Wat is het toch fijn dat er boeken, verhalen en gedichten zijn die verdriet woorden geven, steun geven en misschien zelfs hoop. Mooi om dit boek in stukjes voor te lezen als er iets gebeurd is in je klas, of juist ‘gewoon’, zonder aanleiding, maar om samen te praten over wat verdriet met je kan doen. Heb jij weleens een hele tijd gezwegen? Hoe kun je iemand helpen die dit meemaakt?

Prentenboeken, Zelf lezen

Kijk mijn letter – Annie Makkink met illustraties van Ingrid & Dieter Schubert

Annie Makkink ontwikkelde in 1990 een leesmethode voor jonge kinderen, ‘De leesbus’.

Dit boek Kijk mijn letter hoort bij de methode, die verscheen bij uitgeverij Jacob Dijkstra (nu Noordhoff uitgevers). Lemniscaat bracht deze zomer het boek opnieuw uit, en dat is goed nieuws!

Kijk mijn letter is een prachtig boek om met het alfabetisch principe aan de slag te gaan. Het boek kun je zelfstandig lezen, maar is ook bruikbaar als lesmateriaal. De prachtige tekeningen maken het tot een feest om het boek te gebruiken. Leuk is ook dat de Schuberts elementen uit hun andere boeken hebben gebruikt in de tekeningen. Het jongetje dat zijn knuffel Monkie kwijt raakte, de krokodil uit Er ligt een krokodil onder mijn bed en het meisje uit Kijk mij nou (maar dat is een boek uit 1982, dus wel echt voor boomers 😉).

Er staan allerlei dieren en soms voorwerpen onderaan de bladzijden die de vorm aannemen van de betreffende letter en je kunt op elke bladzijde Ukkie de mus vinden. Ook nog een zoekboek dus. En de dieren en voorwerpen beginnen vaak ook met de betreffende letter/combinatie, daarin lijkt het op het geweldige boek van Charlotte Dematons (Alfabet). Er is veel te ontdekken op de bladzijden!

Elke bladzijde bevat een tekening en een bijpassend rijmpje met klankzuivere woorden. Niet de flauwe rijmpjes die je vaak in AVI-boekjes ziet, maar echt leuke zinnen. Ze verwijzen ook vaak door, als in een echt verhaal. Verschillende kinderen komen terug in verschillende rijmpjes. Kim, Niek, Hasan, Daan, Jip, Cor, Constance, Alex, Quint en Jente: er is ruimte voor verschillende kleuren en dus ook namen.

De volgorde van de klanken is willekeurig, maar de i, k, m, s zijn de eerste letters waar een rijmpje bij is gemaakt. Alle rijmpjes zijn geschreven in kleine letters. Een klein puntje: bij de L staat ‘lantarenpaal’ in plaats van ‘lantaarnpaal’. Ik begrijp dat je het zo makkelijker uit kunt spreken, maar het is niet de correcte spelling! De dubbelklanken en lettercombinaties komen er ook in voor. O ja, de platen van alle letters zijn te downloaden via Pinterest om in de klas te hangen.

Dankjewel Lemniscaat voor het opsturen van een recensie-exemplaar! Deze ga ik zeker gebruiken op de pabo als we het over aanvankelijk lezen (en woordenschatonderwijs) hebben.

Voorleesboeken, Zelf lezen

Nep – Caja Cazemier

In de serie Lees je digiwijs van Zwijsen verschenen vier boeken over vier belangrijke onderwerpen van digitale geletterdheid: computational thinking, ICT-basisvaardigheden, mediawijsheid en informatievaardigheden. Dit boek ‘Nep’ gaat over dat laatste onderwerp.

Nina zit in groep 8. Op een dag komt er een nieuw meisje in de klas, Jasmijn. Ze krijgt erg veel dure spullen en heeft een beroemde moeder: ze is actrice. Nina en haar klasgenoten zijn onder de indruk van Jasmijn. Ze willen op haar lijken en bevriend met haar zijn. Nina gaat zelfs stiekem nieuwe kleren online kopen om er mooier uit te zien. Maar is Jasmijn wel echt wie ze zegt dat ze is? Nina en haar klas leren wat ‘nepnieuws’ is en hoe je dat kunt herkennen. Een leerzaam laatste jaar op de basisschool.

Caja Cazemier schrijft zoals altijd heerlijk vlot en meeslepend. Het is een spannend verhaal, maar je kunt er ook veel van leren. Bijvoorbeeld dat het belangrijk is om een moeilijk wachtwoord te bedenken, hoe je ‘verdwenen’ documenten op je computer terugvindt, wat cookies zijn en hoe je nepnieuws herkent. Voor- en achterin het boek staan nuttige woordenlijsten.

Ik vind het super dat er een serie boeken over digitale geletterdheid is verschenen. Kinderen leren het meest door er zelf over te lezen in een spannend boek. Het gaat dan echt voor ze leven. Dit boek is geschikt voor lezers vanaf ongeveer 10 jaar, maar het gaat natuurlijk over een groep 8. Kinderen lezen natuurlijk graag over wat oudere kinderen, dat is interessant.

Ik wil deze hele serie aanschaffen voor onze pabo. Digitale geletterdheid is niet weg te denken uit ons onderwijs. Met deze boeken kun je mooi je lessen verrijken!

Dank Zwijsen voor het recensie-exemplaar! Meer info op https://www.zwijsen.nl/series/lees-je-digiwijs