Nachtmerries. Het woord alleen al roept zoveel op. Angst, zweten, paniek, onrust, verdriet. Gelukkig heb ik ze niet vaak. Ik maak dan ook niet regelmatig traumatische dingen mee, en ik kies er vaak bewust voor om niet alle ellende die over je heen gestort wordt via tv en sociale media binnen te laten komen. Maar kinderen die uit een oorlog komen hebben ze des te vaker. Ze konden zich niet onttrekken aan de ellende, ze zaten er middenin. Tijdens het slapen verwerken je hersenen wat je hebt gezien. Dat is mooi, maar als je badend in het zweet wakker wordt is het doodeng: je weet even niet meer waar je bent en wat je kunt doen om van dat rotgevoel af te komen. Ik snap ook dat veel kinderen helemaal niet meer durven te gaan slapen.
Sinds de oorlog in Oekraïne uitbrak – of eigenlijk moet ik zeggen toen Rusland Oekraïne binnenviel in 2022, er is al sinds 2014 oorlog – zijn er veel Oekraïnse kinderen naar Nederland gevlucht. Het is al een hele tijd heel normaal dat veel schoolklassen een of meerdere Oekraïense kinderen in de klas hebben. Ze leerden Nederlands en maakten kennis met onze cultuur. Maar wat weten wij eigenlijk van de Oekraïense cultuur en geschiedenis? Daarvoor pak je dit bijzondere boek, dat verscheen bij uitgeverij Blauw Gras: Mooi boek over Oekraïne.
“We dragen allemaal de kaart van ons leven op onze huid, in de manier waarop we lopen, zelfs in de manier waarop we groeien.”
Isabella, de hoofdpersoon in Het meisje van inkt & sterren van Kiran Millwood Grave, leeft in een tijd en op een plaats die moeilijk te raden is. Het is in elk geval een eiland, waar ze nog nooit vanaf is geweest. De geschiedenis van het eiland is omgeven door mythes. Maar de overige werelddelen doen sterk denken aan de onze, met namen als Afrik en Euroop. Het zou kunnen dat dit verhaal zich afspeelt in het verre verleden, of juist in de toekomst.
Duidelijk is dat het leven op hun eiland, Joya, onzeker en grimmig is door het schrikbewind van de gouverneur. Hij houdt er strenge leefregels op na en de bewoners van het eiland mogen zich niet buiten het dorp waar ze wonen bewegen. Isabella is de dochter van een cartograaf. Zelf is ze ook goed in het vastleggen van haar omgeving met behulp van allerlei instrumenten, zoals het kompas, inkt en papier.
Als op een dag het bericht komt dat een klasgenootje van haar, Cata, spoorloos verdwenen is, wordt de sfeer in haar dorp nog grimmiger. De school gaat dicht. Isabella’s beste vriendin, Lupe, is de dochter van de gouverneur. Als zij hoort over Cata gaat ze er in haar eentje vandoor. En de gouverneur en zijn personeel gaan achter haar aan. Zonder goede kaartenmaker zijn ze echter niets, en dan komt Isabella – die zich voordoet als een jongen – goed van pas.
Wat volgt is een bloedstollende reis waarin je niets of niemand kunt vertrouwen. De sfeer is duister en angstaanjagend. De groep komt in allerlei dorpen op het eiland en treft daar sporen aan van een moordlustig wezen, die vele slachtoffers maakte. Wie of wat is dat wezen? En wat is hij van plan?
Het verhaal is spannend en bevat verwijzingen naar andere verhalen, zoals de Griekse mythologie (het labyrint) en The Hunger games. En het deed me op de een of andere manier ook denken aan de sfeer in Albatros van Yorick Goldewijk. Dood en verderf worden niet vermeden, het is geen verhaal voor tere kinderzieltjes. Daarom zou ik dit boek pas aanraden vanaf een jaar of 12, of als je zeker weet dat je kind dit aankan. Fans van de boeken van bijvoorbeeld Lucy Strange of Rima Orie kunnen hun hart ophalen met de prachtige vormgeving, de illustraties en de kaarten op het schutblad.
Kiran Millwood Hargrave schreef ook het boek Julia en de haai, over depressie bij een ouder en liefde voor de natuur. Dit is een heel ander boek, dat is wel goed om je te realiseren. Maar Millwood Hargrave bewijst met dit boek dat ze een zeer diverse schrijfster is. Ik ben benieuwd naar wat er nog meer van haar zal verschijnen!
Slaap. Het is en blijft een intrigerend gegeven. Als je een goede nachtrust hebt denk je er niet eens over na. Maar als je vaak wakker ligt, piekert, veel droomt of last van nachtmerries hebt, dan is het een beladen onderwerp. Want het is eigenlijk niet te vatten hoe het kan dat je in slaap valt. En dat je droomt, en wat en wanneer je een nachtmerrie krijgt. Je zou dan wel willen dat je invloed kon uitoefenen op je slaap. Daniël, de hoofdpersoon in Glitch, kan het. Maar of je dat wel moet willen?
Vertaling Aleid van Eekelen-Benders, illustraties Angela Harding
“De herinnering aan de dag dat ze vertrok zit geloof ik nog in mijn hoofd maar die herinnering is alsof ik water probeer vast te houden in het kommetje van mijn handen en het voor mijn ogen wegsijpelt. Er zijn flarden van een vrouw die mijn hand vasthoudt en ik voel hoe mijn hele lichaam wordt weggetrokken door het tij van iemand die rent en mijn benen kunnen het niet bijhouden.”
Dit was weer zo’n boek waarin ik wilde blijven. Ik stelde het uitlezen zo lang mogelijk uit. Omdat ik bij Oktober wilde blijven, het meisje dat ik leerde kennen en dat mijn hart binnendrong. Een meisje dat een heftig jaar beleeft waarin ze zichzelf beter leert kennen en haar wereld langzaam groter wordt.
“Ze had de zee iets gevraagd en ze had het gekregen.”
Sil (10 jaar) verhuist met haar moeder en oma van de stad naar een waddeneiland. Haar moeder is projectleider bij een groot windmolenpark. Sils vader is spoorloos verdwenen, ze gaat ervan uit dat hij overleden is. Maar haar moeder Ima en oma Mamó laten er weinig over los.
De ark van Nora… dat klinkt als… inderdaad! Nora is de dochter van Noach, maar dan niet in de tijd waarin de bijbel werd geschreven, maar juist in de toekomst – een toekomst waarin onze aarde op het punt staat te overstromen door klimaatverandering.
Abel is vrachtwagenchauffeur en hij vervoert varkens naar een slachthuis. Hij dacht er nooit echt over na, maar vandaag bedacht hij: dit wil ik niet meer, het is té vreselijk. En precies op die dag ontmoet hij Olle, een varken dat uit zijn vrachtwagen ontsnapte. Olle blijkt te kunnen praten! En omdat Abel met 100 varkens aan moet komen in plaats van 99, neemt hij Olle mee op de bijrijdersstoel.
Hét gat. Als je geen kinderen in de basisschoolleeftijd om je heen hebt, heb je geen idee waar dit over gaat. Vanaf een jaar of 6 gaan kinderen naar zwemles. Een heel belangrijk én superspannend onderdeel is het zwemmen door een gat: een groot zeil onder water waar een gat in zit. Ik weet nog dat mijn kinderen daar ook zenuwachtig over waren: lukt het om er doorheen te zwemmen?
