Ik heb heel lang gedacht dat rouwen alleen maar met de dood te maken had. Maar toen ik ontdekte dat ik een chronische ziekte heb, gebruikte een arts een keer de term om mijn proces te typeren. Ik ben me gaan verdiepen in de betekenis van het begrip en er vielen veel dingen op z’n plek. Ik heb af en toe een kort lontje, ik voel me soms kwetsbaar en vraag me best vaak af: waarom overkomt mij dit? Allemaal dingen die genoemd worden in de ‘rouwchecklist’ in het boek dat ik gisteravond las: Dit is geen verdrietig boek (maar het is oké als je je wel zo voelt). Een bijzonder en hartverwarmend boek dat voor iedere lezer wel iets bevat wat je misschien nét nodig had.
“We dragen allemaal de kaart van ons leven op onze huid, in de manier waarop we lopen, zelfs in de manier waarop we groeien.”
Isabella, de hoofdpersoon in Het meisje van inkt & sterren van Kiran Millwood Grave, leeft in een tijd en op een plaats die moeilijk te raden is. Het is in elk geval een eiland, waar ze nog nooit vanaf is geweest. De geschiedenis van het eiland is omgeven door mythes. Maar de overige werelddelen doen sterk denken aan de onze, met namen als Afrik en Euroop. Het zou kunnen dat dit verhaal zich afspeelt in het verre verleden, of juist in de toekomst.
Duidelijk is dat het leven op hun eiland, Joya, onzeker en grimmig is door het schrikbewind van de gouverneur. Hij houdt er strenge leefregels op na en de bewoners van het eiland mogen zich niet buiten het dorp waar ze wonen bewegen. Isabella is de dochter van een cartograaf. Zelf is ze ook goed in het vastleggen van haar omgeving met behulp van allerlei instrumenten, zoals het kompas, inkt en papier.
Als op een dag het bericht komt dat een klasgenootje van haar, Cata, spoorloos verdwenen is, wordt de sfeer in haar dorp nog grimmiger. De school gaat dicht. Isabella’s beste vriendin, Lupe, is de dochter van de gouverneur. Als zij hoort over Cata gaat ze er in haar eentje vandoor. En de gouverneur en zijn personeel gaan achter haar aan. Zonder goede kaartenmaker zijn ze echter niets, en dan komt Isabella – die zich voordoet als een jongen – goed van pas.
Wat volgt is een bloedstollende reis waarin je niets of niemand kunt vertrouwen. De sfeer is duister en angstaanjagend. De groep komt in allerlei dorpen op het eiland en treft daar sporen aan van een moordlustig wezen, die vele slachtoffers maakte. Wie of wat is dat wezen? En wat is hij van plan?
Het verhaal is spannend en bevat verwijzingen naar andere verhalen, zoals de Griekse mythologie (het labyrint) en The Hunger games. En het deed me op de een of andere manier ook denken aan de sfeer in Albatros van Yorick Goldewijk. Dood en verderf worden niet vermeden, het is geen verhaal voor tere kinderzieltjes. Daarom zou ik dit boek pas aanraden vanaf een jaar of 12, of als je zeker weet dat je kind dit aankan. Fans van de boeken van bijvoorbeeld Lucy Strange of Rima Orie kunnen hun hart ophalen met de prachtige vormgeving, de illustraties en de kaarten op het schutblad.
Kiran Millwood Hargrave schreef ook het boek Julia en de haai, over depressie bij een ouder en liefde voor de natuur. Dit is een heel ander boek, dat is wel goed om je te realiseren. Maar Millwood Hargrave bewijst met dit boek dat ze een zeer diverse schrijfster is. Ik ben benieuwd naar wat er nog meer van haar zal verschijnen!
OMG! Oh My Gravity! Wat een bijzonder boek! Dit verhaal pakt je vast en laat je niet meer los. En dat komt niet alleen omdat de verteller, Toni, je rechtstreeks aanspreekt in het boek, maar vooral omdat het zo levensecht is. Een klein verhaal over één nacht in een tent in de tuin, een walkietalkie en een radio en bergen snoep. Maar vooral over missen, héél erg hartverscheurend missen.
Veel kinderen die nu The voice of Holland op televisie kijken zullen zich afvragen: hoe is het nu met Freek, van Suzan en Freek? Vorig jaar kreeg het duo het slechte nieuws dat Freek ongeneeslijke longkanker heeft. Maar nu zien we hem gewoon op televisie: hij is vrolijk en hij lacht. Wat betekent ongeneeslijk ziek zijn dan? Wanneer ga je dan dood en hoe gaat dat eigenlijk? Ik kan me voorstellen dat kinderen hier veel vragen over hebben. Maar een boek over dit onderwerp was er nog niet. Tot nu, want onlangs verscheen Game over, een boek waarin alles over doodgaan aan de orde komt.
Dit boek, dat al in 2017 voor het eerst in het Nederlands verscheen, viel mij het afgelopen jaar ineens op. De schitterende cover door Jon Klassen en de intrigerende tekst op de achterflap maakten mij nieuwsgierig. En toen las ik dat uitgeverij Pelckmans het boek opnieuw uit ging brengen in april 2026. Ik las het boek in het paasweekend en het verhaal liet mij niet onberoerd. Pax is een ontroerende getuigenis van een oorlog door de ogen van een jongen en een vos, die, van elkaar gescheiden, beiden hun eigen strijd doormaken.
Mariska Overman denderde de wereld van de jeugdliteratuur binnen met twee boeken die enorm veel indruk maakten: De zomer die alles was en Duizend stukjes overal. Haar unieke vertelstem werd direct herkend door het lezende publiek, en ze won dan ook een Zilveren Griffel voor haar debuut De zomer die alles was. Nu is dan haar derde boek verschenen: Wolfke. Een verhaal dat net even anders is dan haar vorige, voor iets jongere lezers, maar met dezelfde magie op elke pagina. Ik heb genoten van dit gelaagde verhaal, dat ontzettend goed in elkaar zit.
Mats Strandberg is een Zweedse schrijver die mij wist te verrassen met het bijzondere boek Pestbloemen. Een duister en intrigerend verhaal. Daarom was ik erg nieuwsgierig naar zijn nieuwste boek: Het einde.
“‘Ik zal je mijn verhaal vertellen. Je gelooft het niet, dat zei ik al. Maar áls je het gelooft, dan beloof ik je: daarna kun je alles aan.’”
Dit boek is een bizarre trip. Je wordt heen en weer geslingerd tussen met open mond lezen en zo snel mogelijk de bladzijden om willen slaan. En je denkt de hele tijd: wat gebeurt hier? Niemand lijk je te kunnen vertrouwen in dit verhaal over een verdwenen vader, kartonnen gevels en zwijgzame familieleden. Er wordt meer niet gezegd dan wél. En daar moet je het dan maar mee doen.
Toen ik nog als docent werkte op de pabo organiseerden we elk jaar een themadag rond rouw & verdriet. Een erg belangrijk onderwerp voor aanstaande leerkrachten, want ze gaan sowieso te maken krijgen met klein of groot verdriet in hun baan in het onderwijs. Ziekte, verlies, de dood; het hoort bij het leven. Ook als je er nog niet direct mee te maken hebt gehad, is het goed om er als leerkracht over na te denken, er over te praten. Juíst op ‘gewone’ dagen, zodat kinderen ervaren dat het geen eng onderwerp is waar je het niet over mag hebben.
