Zelf lezen

Misjka – Edward van de Vendel & Anoush Elman

Met illustraties van Annet Schaap

Een parel. Een ontroerend, klein verhaal dat eigenlijk heel groots is. Over vluchten en over je ergens thuis voelen. Het kleine witte konijntje Misjka brengt het hele gezin van Roya dichter bij elkaar: Misjka staat voor liefde, aandacht en geborgenheid. Het vluchtverhaal van de familie vanuit Afghanistan komt uitgebreid aan de orde: sinds Misjka er is, vertellen haar ouders meer over hoe het gegaan is. Een vreselijk verhaal, te afschuwelijk om te bevatten. Zoveel kinderen maken dit nog steeds mee, elke dag. Het moet stoppen, maar hoe?

Edward van de Vendel en Anoush Elman schreven eerder samen De gelukvinder, een boek in de Slash-serie waarin een kinderboekenschrijver samen het levensverhaal van iemand opschrijft. In De gelukvinder gaat het over Hamayun, de broer van Roya. Anoush Elman heeft altijd contact gehouden met Edward van de Vendel en het verhaal over Misjka moest ook verteld worden. Daarom is dit boek er nu.

Doorgaan met lezen “Misjka – Edward van de Vendel & Anoush Elman”
Young adult

Semper Sol – Marloes Morshuis

Dit tweeluik – wat mij betreft een meesterwerk – is enorm intrigerend en zet je aan het denken over onze wereld, oorlogen, conflicten, de klimaatverandering en overbevolking. Het is als een film die op zichzelf al briljant was en waarvan je niet verwacht dat het in deel 2 nog spectaculairder kan (wat dus wel kan). Ik vond het heel lastig om er een compacte blog over te schrijven. Maar wauw, wat een boek.

Doorgaan met lezen “Semper Sol – Marloes Morshuis”
Young adult

Patroon – Marco Kunst

“Je kunt er niet onderdoor, je kunt er niet overheen, je kunt er niet omheen, en je gaat er niet dwars doorheen.”

Waar kennen we dit ook alweer van? Van Wij gaan op berenjacht natuurlijk, en in het nieuwe boek van Marco Kunst – bekend van Offline en Het geheim van de prins – is het een terugkerend motief, een metafoor voor een rouwproces. Maar zelfs ergens doorheen gaan lukt hoofdpersoon Mylo niet.

Hij heeft namelijk iets vreselijks gedaan. Iets wat onvergeeflijk is. Hij had beter moeten weten. Zegt hij zelf.

Doorgaan met lezen “Patroon – Marco Kunst”
Prentenboeken

De dag dat Oorlog naar Rondo kwam – Andriy Lesiv & Romana Romanyshyn

“Wanhopig keken de vrienden toe hoe Oorlog hun kwetsbare wereld vernielde. De bewoners van Rondo verlieten een voor een de stad. Anderen verstopten zich in de hoop dat Oorlog vanzelf zou weggaan. De eens zo schitterende, drukke straten waren nu leeg en doods. Het werd hoe langer hoe donkerder.”

Een beklemmend en bijzonder mooi vormgegeven prentenboek. Om met aandacht en goed voorbereid keer op keer met je kind(eren) (vanaf ongeveer 5 jaar) te lezen. Het gaat immers over oorlog: helaas worden de kinderen in Nederland daar ook mee geconfronteerd. Of het nu de huidige oorlog in Oekraïne is, de Tweede Wereldoorlog of oorlog die woedt op andere plaatsen in de wereld. Ze horen er vast over, op school, thuis of op het jeugdjournaal. Het maakt ze bang, ze hebben vragen of maken zich zorgen. Een boek kan het gesprek openen, rust geven en zelfs hoop bieden.

Doorgaan met lezen “De dag dat Oorlog naar Rondo kwam – Andriy Lesiv & Romana Romanyshyn”
Zelf lezen

Vergeet mij niet – Janny van der Molen

Van dit boek over de vrienden en vriendinnen van Anne Frank werd ik even stil. Ik kon soms ook niet zo goed verder lezen, omdat het juist nu zo dichtbij komt: oorlog gaat over echte mensen. Mensen die nu ook weer in angst leven in Oekraïne, die niet weten wat hen te wachten staat. Lezen over de Tweede Wereldoorlog roept toch op dat je gaat vergelijken en dat beneemt je de adem.

Doorgaan met lezen “Vergeet mij niet – Janny van der Molen”
Prentenboeken, Zelf lezen

War horse – Michael Morpurgo

Met illustraties van Tom Clohosy Cole

War Horse, wie kent deze klassieker niet? Nou, ik dus niet en daar wil ik verandering in brengen! Want het persbericht van Baeckens books klinkt veelbelovend:

“het aangrijpende verhaal over de vriendschap tussen een jongen en zijn paard, tijdens de Eerste Wereldoorlog.”

Michael Morpurgo is een van de bekendste Britse kinderboekenschrijvers. Zijn bestseller War Horse verscheen al in 1982, is verfilmd in 2011 en nu dus bewerkt tot een prentenboek.

Doorgaan met lezen “War horse – Michael Morpurgo”
Prentenboeken

Migranten – Issa Watanabe

Een boek dat je stil maakt. Zonder tekst, een donkere achtergrond. Met dieren die ‘gelaten’ kijken, ze ondergaan hun lot, hun migratie, hun onzekere toekomst. De dood in de vorm van een skeletje met een gekleurde doek reist met hen mee. Omdat ook deze groep niet ontkomt aan de dood. Hun reis is gevaarlijk, ze weten niet wat hen te wachten staat. Maar ze hebben elkaar. Ze houden elkaar vast, dragen de jonge dieren. Ze zijn gekleed in vrolijke lappen, maar zijn niet vrolijk. Een bijzonder boek dat juist nu weer andere beelden oproept. Het gebeurt elke dag, jaar in jaar uit. Mensen die zwerven, op de vlucht zijn. Ze zullen er altijd zijn, kloppen aan de deur. Laten we ze verwelkomen.

Een prachtig boek om met kinderen te praten over wat er op dit moment in Afghanistan gebeurt. De dieren reflecteren zo mooi de gevoelens van onzekerheid en angst. Verschenen bij Querido uitgevers. Issa Watanabe is een Peruviaanse prentenboekenmaker (1980), dochter van een dichter en een ­illustrator. In haar werk probeert ze sociale integratie onder de aandacht te brengen door middel van kunst.

Voorleesboeken, Zelf lezen

Jij en ik – verhalen over vriendschap en vluchtelingen – diverse auteurs

Onze kinderen gaan binnenkort weer naar school. Veel van hen hebben ongetwijfeld de beelden ook gezien, misschien de krant gelezen of hun ouders er over horen praten: vluchtelingen.

Wie zijn ze? Hoe komen ze in die positie? Wat hebben ze meegemaakt en hoe kunnen we ze helpen?

Het boek Jij en ik staat bomvol verhalen en enkele gedichten van bekende schrijvers. Ontroerende, grappige en spannend verhalen die je een inkijkje geven in het leven van een vluchteling, de angst, de onzekerheid. Gebruik deze bundel om het gesprek aan te gaan, begrip te kweken. Ook voor de kinderen in jouw klas die misschien een oorlog hebben meegemaakt. Juist in die eerste weken op school waarin de kinderen elkaar beter gaan leren kennen.

Bij dit boek zijn lessuggesties beschikbaar, te vinden op lemniscaat.nl. Aanrader, ga ermee aan de slag!

Voorleesboeken, Zelf lezen

Waarom de maan verdwijnt – Martine Letterie

Aan het onderwerp Nederland in de Tweede Wereldoorlog wordt gelukkig genoeg aandacht besteed in het basisonderwijs. Onze kinderen krijgen nog steeds via de schoolboeken en via verhalen mee hoe het moet zijn geweest in de oorlog. Over Nederlands-Indië ten tijde van de Tweede Wereldoorlog is veel minder bekend, en al helemaal niet door de ogen van kinderen.

Martine Letterie, de koningin van historische kinderboeken, schreef weer een prachtig deel in de serie die begon met Kinderen met een ster: boeken waarin kinderen in de oorlog de hoofdrol spelen en waarin we de oorlog vanuit hun gezichtspunt beleven.

Lotti woont in Nederlands-Indië met haar vader – die uit Indonesië komt – en haar Nederlandse moeder. We leren in het verhaal dat Nederlanders in Nederlands-Indië een aparte positie hebben: ze hebben bedienden en kindermeisjes en gaan vooral met andere Nederlanders om.

Als de Tweede Wereldoorlog uitbreekt in Nederland, is Nederlands-Indië ook direct betrokken: wat Duitsland is voor Nederland, is Japan voor Indonesië. Lotti (ze zit dan in klas 1, groep 3) moet vluchten, maar wordt al snel in een vluchtelingenkamp geplaatst. Het leven is er hard en Lotti is bang. Haar vader wordt direct bij hen vandaan gehaald. Gelukkig heeft ze haar moeder nog en de verhalen die haar kindermeisje (baboe) haar vertelde.

Deze verhalen staan steeds op aparte pagina’s, prachtig geïllustreerd door Rick de Haas, de ‘vaste’ illustrator van Martine Letterie. Ik vind zijn tekeningen zo mooi, sfeervol en ook lieflijk, dat is fijn als tegenhanger van de toch ook zware toon in het verhaal: het leven voor Lotti en haar moeder is onzeker en angstig. Maar door de verhalen en de tekeningen voelt het boek toch ‘licht’ aan. Het komt gelukkig ook goed aan het eind van het boek. Belangrijk voor jonge kinderen.

Op de website van kinderboeken.nl is te lezen dat Martine Letterie voor Waarom de maan verdwijnt zich heeft gebaseerd op verhalen van mensen die de oorlog hebben meegemaakt, onder andere Tonke Dragt en Hella Haasse. Dat is te merken: het zijn vaak heel gedetailleerde beschrijvingen, bijvoorbeeld van het ‘boterblik’ waarmee Lotti water haalde en het ophangen van lakens in een kamer propvol matrassen om toch een soort ‘kamertje’ voor je gezin te creëren.

Ik vond het een prachtig en ontroerend boek. Vooral de afwisseling met de verhalen vond ik fijn. De maan speelt in veel verhalen een rol. Het verhaal over waarom de maan steeds weer verschijnt en verdwijnt vond ik het mooist. Een waardevol boek. Gebruik het in de klas, laat de kinderen het zelf lezen en lees voor!

Zelf lezen

Twee fonkelrode sterren in de blinkend witte sneeuw – Davide Morosinotto

Dit verhaal mag niet gelezen worden. Alles wat in dit boek staat is geheim. Hoe nieuwsgierig wil je me maken? Lezen dus! In de warme zomerzon las ik het verbijsterende avontuur van de tweeling Victor en Nadja: het was ijskoud (-20 graden Celsius), gruwelijk, gewelddadig, ontroerend en spannend tegelijk. Wow, wat heb ik genoten van dit tweede boek van Morosinotto.

Zijn 1e boek (Het mysterieuze horloge van Walker & Dawn) staat al een hele tijd in mijn favorietenlijst. Dit 2e boek voeg ik daar nu aan toe. Ongelofelijk knap wat deze schrijver kan: fictie schrijven alsof het waargebeurd is, je vastzuigen aan de bladzijden, móeten doorlezen. En dan is het boek ook nog zo prachtig vorm gegeven.

Het boek bestaat uit een heleboel ‘schriftjes’ die zijn geschreven door Victor en Nadja. Alles wat blauw geschreven is, is van Nadja en Victor schreef met rood. Het boek begint met de mededeling van ene kolonel Smirnov die aangeeft dat de schriften staatsgevaarlijk zijn en dat je ze alleen mag lezen als je over de juiste autorisatie beschikt. Die hebben we niet, maar we slaan toch de bladzijde om…

Nadja en Victor wonen in Leningrad (nu Sint-Petersburg) ten tijde van het begin van WO2. De Duitsers rukken op richting hun stad. Hun ouders zetten de tweeling (12 jaar) op een kindertransport, een trein met onbekende bestemming. Door ongelukkig toeval raken broer en zus elkaar direct kwijt.

Victor krijgt, zodra hij in een strafkamp is beland, via via het bericht dat de trein waar zijn zus in zat is afgebrand. Hij weigert te geloven dat zijn zus dood is. Hij doet er alles aan om haar te vinden.

Ondertussen heeft Nadja de treinbrand inderdaad overleefd. Ze vlucht met een groep kinderen richting een stad en later naar een vesting in een meer.

Beide kinderen schrijven in hun schriften, die ze meenamen uit Leningrad, hun belevenissen op. En die zijn even verschrikkelijk als bewonderenswaardig. Het zijn dappere, slimme kinderen die elke keer weer weten te ontkomen aan het Duitse leger of kwaadwillende volwassenen. Kolonel Smirnov leest met je mee in de schriften en maakt aantekeningen: hij concludeert keer op keer dat de tweeling zich schuldig maken aan meerdere misdaden. Dat schrijft hij in de kantlijn en doordat hij verwijst naar wetsartikelen komt het geloofwaardig over.

Dit boek is niet voor tere zielen. Victor en Nadja beschrijven de gebeurtenissen in geuren en kleuren (zie foto’s). De toegevoegde foto’s, het bloed op de pagina’s, de beschrijving van lijken langs de weg, de beschietingen, een poging tot kannibalisme, de honger, de ijzige kou en de eindeloze sneeuw- en ijsvlaktes: het draagt bij aan een bijzondere leeservaring.

Nadja en Victor blijven geloven dat ze elkaar terug zullen zien. Daarover zeg ik natuurlijk niets. Dit boek is een dikke vette aanrader. Dank Davide Morosinotto voor jouw geweldige tweede meesterwerk.

Bestel het boek hier: https://baeckensbooks.com/producten/twee-fonkelrode-sterren-in-de-blinkend-witte-sneeuw/