Sinds de oorlog in Oekraïne uitbrak – of eigenlijk moet ik zeggen toen Rusland Oekraïne binnenviel in 2022, er is al sinds 2014 oorlog – zijn er veel Oekraïnse kinderen naar Nederland gevlucht. Het is al een hele tijd heel normaal dat veel schoolklassen een of meerdere Oekraïense kinderen in de klas hebben. Ze leerden Nederlands en maakten kennis met onze cultuur. Maar wat weten wij eigenlijk van de Oekraïense cultuur en geschiedenis? Daarvoor pak je dit bijzondere boek, dat verscheen bij uitgeverij Blauw Gras: Mooi boek over Oekraïne.
In dit prachtig vormgeven boek, rijkelijk en weergaloos geïllustreerd in voornamelijk blauw, geel en rood, volgen we een meisje en haar oma, Oleksandra, die in Oekraïne geboren is. Aan het begin van het boek kijken ze samen naar de televisie waarop te zien is dat hun land in brand staat. Oma Oleksandra is intens verdrietig: het is haar geschiedenis, haar liefde en al haar herinneringen liggen daar. Ze neemt haar kleindochter mee in haar hoofd vol verhalen, door op zoek te gaan naar geheime kuilen waar de herinneringen verstopt liggen.
We duiken samen met hen onder de grond, om daar op steeds weer een andere plek te belanden: in Kyiv, Tsjernobyl, Odessa, Donbas, bij president Zelensky, een nachtclub en in een bijzondere kerk: en overal weet oma de mooiste verhalen te vertellen over haar land, Oekraïne.
We lezen over de taal, de vlag, de provincies, de feesten en het eten, magische wezens, de kerk, rituelen rondom geboorte en afscheid, kunst, literatuur en poëzie, muziek, dans, de politiek, sport en kleding: eigenlijk alles komt voorbij en het is allemaal even interessant. Maar het is niet opgeschreven als een droge opsomming: steeds heeft het duo een ontmoeting met iemand die Oleksandra nog van vroeger kent. Zelfs president Zelensky heeft ze al eens eerder ontmoet! Weeda schrijft spannend, zintuiglijk en met een optimistische blik op de toekomst, dat maakt dat je door wilt blijven lezen.
Het is extra bijzonder dat de schrijfster van dit boek, Lisa Weeda, ook een oma heeft uit Oekraïne. Ze draagt dit boek dan ook aan haar op. Ze schreef eerder al de volwassenenroman Aleksandra, die ook over haar familiegeschiedenis gaat. De illustraties werden gemaakt door de Oekraïense Olesia Sekeresh, die in 2018 naar Duitsland vluchtte.
Een prachtig eerbetoon aan een bijzonder land dat verscheurd wordt door een afschuwelijke oorlog. Laten we hopen dat we het land ooit weer kunnen bezoeken in vrede en dat de geschiedenis en cultuur bewaard blijven. Dit boek voor jonge kinderen draagt daar zeker aan bij. Lees het voor in de klas, vertel je kinderen erover: het is de moeite waard om te leren over een cultuur die anders is dan de jouwe.
