Taal- en leesplezier
Hoe leefden mensen in de prehistorie, 28.000 jaar geleden? In elk geval zonder smartphone in hun handen, maar ook zonder huizen van steen, matrassen, supermarkten en wasmachines. Het is niet te bevatten wat er allemaal níet was: je kunt je bijna niet voorstellen wat er wél was. Linda Dielemans, acheoloog en kinderboekenschrijver, neemt je mee naar die tijd en houdt je in de greep: zo spannend en meeslepend is dit verhaal.
Doorgaan met lezen “Schaduw van de leeuw – Linda Dielemans”
Verboden te vliegen won onlangs de Thea Beckmanprijs 2020 voor het beste historische jeugdboek. Deze prijs werd uitgereikt in het Archeon. Martine Letterie is natuurlijk vooral bekend van haar historische jeugdboeken over oorlog zoals Bommen op ons huis, Oorlog zonder vader, Hanna’s reis, Eenzaam in de oorlog, Groeten van Leo en Wij waren erbij. Maar ze schreef ook boeken over andere tijdperken zoals Focke en de belegerde stad (middeleeuwen) en Het verdwenen zwaard (17e eeuw). Ze heeft een indrukwekkend oeuvre!
Doorgaan met lezen “Verboden te vliegen – Martine Letterie & Rick de Haas”
Het nieuwste boek van Jacques Vriens, Mijn vader woont in het tuinhuis, gaat over echtscheiding. De hoofdpersonen zijn een tweeling: Lara en Joeri. Aan het begin van het verhaal vertellen hun ouders hen dat ze gaan scheiden. Het komt als donderslag bij heldere hemel. Ze vertellen de tweeling dat ze heel erg van elkaar verschillen en daarom niet bij elkaar willen blijven. Hun vader gaat in een tuinhuis wonen midden in een mooi natuurgebied. Dat is vreemd en onwennig, maar ook best gezellig om hun vader en moeder even helemaal voor zichzelf te hebben.
Je voelt de impact van de scheiding langzaam op de twee kinderen inwerken. De hoofdstukken worden afwisselend vanuit Lara en Joeri verteld. Ze zijn best verschillend en dat merk je ook in de schrijfstijl. Ze beschrijven hoe machteloos, boos en verdrietig ze zijn over wat er gebeurt. Maar ook hoe ze medelijden hebben met hun ouders: ze zien ook dat het voor hen heel naar is.
Joeri: ‘Ik kreeg het gevoel of ik in een enge game was beland. Eentje met een escaperoom waaruit ik niet kon ontsnappen. Wat ik ook probeerde.’
Lara: ‘Ineens kreeg ik medelijden met haar. Zoals ze daar stond. Net een klein meisje dat de weg kwijt is. Ik pakte haar hand en zei: ‘Het was gezellig bij pap, maar bij jou is het net zo fijn, hoor.’
Een scheiding heeft ook impact op het gedrag van kinderen. Dat merkt de juf ook in de klas. Joeri begint zomaar opeens te vechten met een klasgenoot wiens ouders ook gescheiden zijn. Ze hebben verdriet, maar uiten het met agressie.
‘Juf: Jullie zijn boos en verdrietig door wat er bij jullie thuis gebeurt. En jullie zitten elkaar dwars. Net als twee sterke hanen in een kippenhok. Die maken ook ruzie om niks. Boosheid, verdriet en stoerheid rommelen bij jullie door elkaar. Hoe het bij jullie thuis toegaat, daar kun je niet altijd iets aan doen.’
De ouders schakelen een mediator in. Maar over sommige onderwerpen worden ze het niet eens. Er zijn ook nogal wat dingen waar je samen als ouders iets van moet vinden: de dagen dat ze bij hun vader of moeder zijn, het schooladvies, geld, waar vieren we 1e en 2e kerstdag… Het wordt steeds erger en Lara en Joeri bedenken een plan…
Jacques Vriens doet het weer: een steengoed boek schrijven. Nog steeds merk je dat de schoolmeester in hem fantastisch goed kinderen kan observeren en daardoor sterke dialogen schrijft. Het is net alsof je zelf in de klas staat en meeluistert met de gesprekken. Het onderwerp echtscheiding is helaas nog altijd actueel. In de klas van Lara en Joeri zijn de helft van de ouders gescheiden. Er zijn vast meer klassen zoals deze. Met dit boek is het onderwerp goed te bespreken. Geschikt om voor te lezen, maar ook lekker om zelf te lezen vanaf ongeveer 10 jaar ongeveer.
Ik ontving van De leukste kinderboeken een recensie-exemplaar.
Het boek koop je hier: https://www.de-leukste-kinderboeken.nl/producten/mijn-vader-woont-het-tuinhuis-9789000373468 of bij je locale boekhandel.
Rwanda: een genocide, een strijd tussen de Hutu’s en de Tutsi’s. Ik had er weleens over gehoord, maar eigenlijk geen idee wat daar nou speelde, 14 jaar geleden. Dit boek geeft ons een venster en een spiegel: zoals de auteur Ruth Erica zelf zegt: “Als romans onze vensters en spiegels zijn, dan heb ik geboend alsof mijn leven ervan afhing. Door een schoon raam kun je het beste in een onbekende wereld kijken, en in een schone spiegel zien we onszelf het scherpst.”
Een indrukwekkend verhaal over een (voor velen van ons) onbekend stuk geschiedenis waar we allemaal iets van kunnen leren: over wij-zij-denken, verdraagzaamheid, onrecht en de waarheid zoeken. Meer geschikt voor de leerlingen van de onderbouw van het voortgezet onderwijs, maar misschien ook voor geïnteresseerde groepachters.
Ruth Erica vertelt over de impact van de genocide in Rwanda door de ogen van Maridadi, een meisje van 17 jaar dat haar moeder is verloren toen ze 4 jaar oud was. Niemand heeft haar ooit verteld wat er echt gebeurd is. Haar vader niet en ook Rosa niet, bij wie ze opgroeit en woont. Er wordt gezwegen over die verschrikkelijke tijd, zelfs de woorden genocide, Hutu en Tutsi mogen niet uitgesproken worden.
Op een dag ontmoet Maridadi een wit meisje uit Nederland, Puck, die onderzoek doet in Rwanda als antropologiestudent. Ze raken bevriend en door Pucks spontaniteit en enthousiasme raakt de zoektocht naar de echte toedracht van de dood van haar moeder in een stroomversnelling.
Samen met Puck gaat Maridadi op zoek naar haar familie. Ze graaft verder, ondanks verzet en zwijgzaamheid van de vele mensen die ze ontmoet. Het maakt het tot een moeizame zoektocht, maar ze zet door omdat Puck haar blijft steunen. Of ze de waarheid ontdekt, daar kom je achter in de beschrijving van de Gacaca, de volksrechtbank die opgericht is om daders van de genocide te berechten.
Het is een bijzonder en opvallend boek. Allereerst natuurlijk omdat de cover er overduidelijk ‘anders’ uit ziet: mysterieus, exotisch. Achterop lees je dat het verhaal in Rwanda speelt, dat maakt nieuwsgierig. Als je niets weet over Hutu’s en Tutsi’s geeft dat niks: Maridadi neemt de lezer mee in het verhaal en in de geschiedenis. Auteur Ruth Erica studeerde net als Puck antropologie en tijdens haar reis naar Rwanda raakte dit land haar in haar hart. Het schrijven van fictie bleek voor haar de beste manier om over haar ervaringen te vertellen. Daarbij liet ze zich leiden door de vraag: welke impact heeft deze inktzwarte periode op Rwandese jongeren?
Net als veel andere vreselijke historische gebeurtenissen moeten jongeren ‘dealen’ met de gevolgen. De kloof tussen twee bevolkingsgroepen, ergens bij willen horen, je afzetten tegen anderen, haat en afkeer: het is van alle tijden en alle culturen. Door dit boek is het onderwerp bespreekbaar en leert de lezer weer veel over verdraagzaamheid en vergiffenis. Ik vind het een bijzonder mooi boek. Het is net alsof je er echt bent, in Afrika. De geuren, kleuren, de taal: het komt tot leven. Het is goed en vlot geschreven en blijft boeien tot het einde.
Van Uitgeverij Lemniscaat ontving ik een recensie-exemplaar.
Giel had een broer, Ben. Nu ligt hij in de tuin, want hij is dood. Zijn ouders wilden niet naar een begraafplaats rijden, ze wilden Ben dichtbij zich houden. De buren, de familie Azijn en Oorwurm, willen dat het graf verdwijnt uit de tuin.
Pieter Koolwijk schreef een ontroerend verhaal over rouw, verdriet en omgaan met elkaar. Koolwijk schrijft zó goed en raak, met humor en tegelijkertijd krijg je er tranen van in de je ogen.
…”Giel was altijd gek geweest op zijn grote broer. Het probleem met Ben was dat hij dood was.”
“Nu wist hij (Giel) het zeker. Zijn vader was gek geworden. Het goede soort gek.”
“…(Giel) keek naar het grote gat dat ze achterlieten in de straat. Het gat dat misschien wel weer opgevuld zou worden. Al wist Giel één ding zeker. Het werd nooit meer hetzelfde.”
Pieter Koolwijk schopt recalcitrant tegen de ‘normale’ normen en waarden aan. Het is niet normaal om je zoon te begraven in de achtertuin. Maar het is ook niet normaal om je zoon en grote broer te verliezen. Het is het allerergste wat je als ouders en broer of zus kan overkomen. Verdriet doet gekke dingen met mensen.
Wat een krachtig boek: stof tot nadenken. Ga ik zeker aanbevelen aan onze aanstaande leerkrachten op de pabo! Dit boek moet gelezen worden!
En de illustraties van Linde Faas: ze passen zo goed bij het verhaal! Prachtig, de kleuren en de bewegingen in de tekeningen.
Het eerste jeugdboek van Groenteman is een interessant verhaal over twee vriendinnen die allebei een dagboek bijhouden over hun leven. Hun dagboekfragmenten zijn kort en wisselen elkaar steeds af. Yara is met haar moeder en zusje gevlucht naar Nederland vanuit Saoedi-Arabië en woont in een AZC, Hanna woont met haar ouders en tweelingbroers in een groot huis in Utrecht. Yara komt bij Hanna in de klas, de 3e van de middelbare school. Door een onhandig toeval moeten Yara en Hanna samenwerken aan een schoolproject over oude helden. Ze kiezen voor de filmsterren Marilyn Monroe en Audrey Hepburn. Ze kennen elkaar niet goed, Yara is erg verlegen en durft niet veel te praten, maar gaandeweg leren ze elkaar waarderen en worden ze vriendinnen. Grote thema’s komen aan bod: vluchtelingen, het leven in een AZC, loverboys, regels rond de verblijfsvergunning, de positie van de vrouw, dementie, er wel/niet bij horen, buitensluiten, echtscheiding, zelfmoordgedachten, vriendschap en verliefdheid.
Doordat je dicht op de huid zit van beide meiden middels hun dagboeken komt het verhaal rauw en oprecht binnen bij de lezer. Groenteman schrijft in eenvoudige zinnen en met spreektaal (consequent ‘wou’ in plaats van ‘wilde’ bijvoorbeeld). Ik kan me inleven in de meiden, herken de onzekerheden van een puber van een jaar of 15. Bijvoorbeeld het groepsgedrag, het erbij willen horen, onzekerheid over je uiterlijk en gedrag. Zoals gezegd komt er nogal wat voorbij in dit korte verhaal (127 bladzijden), zoals dat Yara zich een klein beetje herkent in de zelfmoordgedachten die Marilyn Monroe had tijdens haar leven. Gelukkig gebeuren er daarna een aantal dingen waardoor de meiden naar elkaar toe groeien en elkaar door moeilijke tijden heen slepen. Prachtig hoe belangrijk vriendschap kan zijn.
Ik vind dat Hanneke Groenteman een mooi en geloofwaardig verhaal neer heeft gezet. Geschikt voor lezers vanaf ongeveer 12 jaar denk ik, vanwege de wat ‘zware’ thematiek. Maar voor iets jongere lezers kan het ook interessant zijn, temeer omdat het heel makkelijk wegleest. Maar realiseer je dat als je dit boek aanraadt aan wat jongere lezers dat ze er vragen over zouden kunnen gaan stellen. Helemaal niks mis mee: lezen vergroot je wereld!
Tip: kijk via YouTube het interview met Hanneke Groenteman in Op1 terug terug waarin ze meer vertelt over de totstandkoming van het boek: zo heeft ze zelf een tijdje in een AZC gewoond voor een project ‘De wijksafari’ met Adelheid Roosen. Yara bestaat echt, want Groenteman woonde bij haar en haar moeder en zusje in huis. Ze heeft toch ook een politieke boodschap met dit boek, zegt ze in het interview: “Jongeren: let een beetje op die buitenstaander in je klas.” Maakt het nog indringender!
Bedankt Kluitman voor het recensie-exemplaar. Koop het boek hier.
Het debuut van Kelly van Kempen is een spannende zoektocht van twee vrienden in een mysterieuze wereld waarvan je móet weten hoe het afloopt!
Kelly van Kempen koos voor een interessante setting, namelijk een gezin met ‘zweverige’ ouders die hun eigen medicinale thee maken, aura’s lezen en waarzeggen. Ze hebben hun eigen praktijk, de Sterrensteen. Elfie is hun enige dochter en ze zet zich enorm af tegen haar ouders. Ze is wat op zichzelf, wil journalist worden en heeft niks met het paranormale wereldje. Maar doordat ze op een dag een vreemd boek in handen krijgt, het Boek der veranderingen, wordt alles anders.
Haar nieuwe buurjongen, Mats, waar ze in eerste instantie niets van wilde weten, wordt haar partner in de zoektocht naar de eigenaar en het echte verhaal achter het boek. Het blijkt nog een hele puzzel! Verschillende personages dienen zich aan: je moet als lezer goed opletten om het te kunnen volgen. Maar dat maakt het juist enorm interessant: je gaat meeleven met Elfie en Mats en je wilt dat ze het oplossen! Helaas – of gelukkig – staat aan het eind van het boek: “lees verder in De sterrensteen – Het feest van de wolfmaan”, waarvan het eerste hoofdstuk ook nog opgenomen is. Zo word je echt nieuwsgierig gemaakt!
Het is een feest om dit boek te lezen. Ik denk dat lezers vanaf 8/9 jaar hiervan zullen smullen. Elfie is een stoer en nieuwsgierig meisje waar veel kinderen zich mee kunnen identificeren. De ‘zweverige’ ouders zijn lekker karikaturaal neergezet, zonder er neerbuigend over te doen, maar met een gezonde dosis humor. Kinderen zetten zich nou eenmaal af tegen hun ouders. Achterin het boek is informatie te vinden over sterrenbeelden: Elfie heeft van de zoektocht namelijk ook wel wat geleerd!
Tot slot de vormgeving: het is weer een kunstwerk wat Billy Bones hier opleverde. De illustraties van Flavia Sorrentino passen perfect bij het verhaal. Niet alleen de cover, maar vooral ook de schutbladen zijn beeldschoon. Je blijft ernaar kijken.
Kortom: een mooi debuut, veelbelovend en lekker lezen voor de middenbouw. Dank Billy Bones voor het recensie-exemplaar!
Ik realiseerde me dat ik nog niet een echte post aan dit boek heb gewijd, en dat terwijl het een van mijn favoriete boeken is. Op Twitter kwam ik de oproep tegen van een bibliothecaris die zei dat dit boek te weinig uitgeleend wordt bij de bieb. Tijd om er aandacht aan te besteden. Tevens is het onderwerp voor mijn onderzoek voor de Schrijversacademie naar inspirerende boeken.
Dit boek won in 2019 een Vlag en Wimpel. Het is het eerste boek van Morosinotto dat in het Nederlands vertaald is. Morosinotto is Italiaan en heeft vele andere boeken op zijn naam staan, maar nog geen jeugdboeken. Dit boek is wat mij betreft uniek. Een verhaal, verteld vanuit de vier perspectieven van vier kinderen in Amerika in het begin van de vorige eeuw. Ze leven in de bayou, een moerasgebied onder de Mississippi, waar het leven zwaar is. Hun ouders hebben geen tijd om naar hun kinderen om te kijken, ze zijn bezig met overleven. De vier kinderen hebben steun aan elkaar en willen avonturen beleven.
Het avontuur start met de vondst van drie dollars in het moeras. Ze besluiten met het geld een aankoop te doen bij een postorderbedrijf, in die tijd zeer gebruikelijk: er was nog geen internet en winkels waren dun gezaaid. In het boek werken tekst en beeld prachtig samen. De ‘originele’ (niet echt bestaande) pagina’s uit de postordercatalogus voegen iets toe aan het verhaal. De bestelling blijkt niet wat ze hadden gedacht. Ze gaan op onderzoek uit. Een reis van meer dan 3000 km ligt in het vooruitzicht. De vier kinderen, waarvan de jongste 8? is, vertellen samen het verhaal van hun onwaarschijnlijke reis. Volwassenen blijken hen steeds tegen te werken en ze komen in aanraking met grof geweld en onderdrukking. Maar steeds helpen de vier elkaar: ze vullen elkaar aan, lossen puzzels op en met slim nadenken zijn zij uiteindelijk de helden van hun dorp.
Kort samengevat:
⁃ Meerdere perspectieven
⁃ Een andere wereld, een andere tijd
⁃ Tekst en beeld werken samen
⁃ ‘Authentiek’ materiaal gebruiken
⁃ Een geheim
⁃ Lange hoofdstukken, maar steeds eindigend met cliffhanger
⁃ Belevingswereld van kinderen
⁃ Kinderen zijn de helden: slim en goed in logisch denken
⁃ Volwassenen zijn niet te vertrouwen
⁃ Spannende filmische actiescènes
Een van mijn favoriete boeken van afgelopen jaar. Een weergaloos goed boek. Het inspireert mij om te gaan schrijven en daarom heb ik dit boek gekozen om onderzoek naar te doen voor mijn schrijfopleiding bij de Schrijversacademie.
Waarom is dit zo’n goed boek? Simon van der Geest volgde de opleiding tot theaterdocent en de toneelschrijfopleiding. Dat maakt dat hij geweldige dialogen schrijft. Ik gok dat ongeveer de helft van het boek bestaat uit dialoog. Grappige, verrassende en levensechte gesprekken waarmee je kunt meeleven met hoofdpersoon Eva, die op zoek is naar haar biologische vader. Ik wil ook veel dialoog in mijn verhaal gebruiken en leer veel van deze schrijfstijl. De hoofdstukken zijn kort, bevatten steeds een kleine cliffhanger en worden afgewisseld met fragmenten uit het ‘werkstuk’ van Eva: een geschreven en getekend onderzoek naar wat biologische vaders zijn en hoe je ze kunt vinden. Karst-Janneke Rogaar maakte de tekeningen die ongelooflijk goed bij de tekst passen en die enorm grappig zijn. Tekeningen of tekst in een andere opmaak voegen echt iets toe aan een verhaal.
Van der Geest maakt van Eva een ondernemend en dapper meisje, dat tegelijkertijd de onzekerheid heeft van een 13-jarige puber. Dat merk je doordat ze gevoelig is voor de mening van anderen en niet alles zegt wat ze denkt. Haar moeder is een beroemde zangeres. Dat is een leuk en actueel gegeven: kinderen zijn vaak erg bezig met status en met wat hun ouders doen (of niet doen😉). Een tweede actualiteit is identiteit: als je alleen door je moeder bent opgevoed en niet op haar lijkt, gaan de kinderen in je klas vragen stellen. Eva vraagt zich af: wie ben ik? Lijk ik ook op mijn vader? Eva wil haar vader leren kennen en besluit zich aan te melden voor het tv-programma ‘Verloren tijd’ (een soort Spoorloos). Zonder dat haar moeder het weet vertrekt ze naar Suriname! Kinderen met lef vind ik geweldig. Mijn verhaal waar ik nu aan werk gaat ook over kinderen die iets heel spannends gaan doen, zonder ouders. Zoals ook in de andere boeken van Van der Geest gaat dit verhaal om een (familie)geheim. Stukje bij beetje kom je als lezer meer te weten over dit geheim. Dit gegeven wil ik ook gaan gebruiken in mijn verhaal. Het maakt dat je verder wilt lezen om het ‘raadsel’ op te lossen.
In het verhaal speelt de filmcrew van Verloren tijd een grote rol. Zij zijn vooral bezig met het maken van een mooi tv-programma. Eva is daar helemaal niet mee bezig: ze wil haar vader vinden. Buitenkant versus inhoud komt hiermee aan de orde: in onze snelle wereld van (sociale) media is er veel vluchtige informatie en wordt de impact van gebeurtenissen vaak vergeten.
Tot slot komen alle verhaallijnen aan het eind van het boek bij elkaar. Ik wil niet teveel verklappen, maar Eva verdwaalt in de jungle en komt tot een bijzondere ontdekking. Ook ontmoet ze een jongen die heel speciaal voor haar is: een vleugje romantiek. Dit laatste wil ik ook verwerken in mijn verhaal: verliefdheid spreekt de lezer vanaf 11 jaar vaak ook erg aan!
Kort samengevat:
⁃ Krachtige dialogen
⁃ Korte hoofdstukken met cliffhangers
⁃ Samenspel tekst en beeld
⁃ Verwijzing naar actualiteit
⁃ Een geheim
⁃ Een vleugje liefde
Van Deesje leer ik dat kinderen niet in zeven sloten tegelijk lopen en dat ze altijd wel weer op hun pootjes terecht komen.
Deesje gaat logeren bij haar halftante en ze gaat voor het eerst alleen met de trein. Maar als ze aankomt op het station vindt ze haar halftante niet. En omdat haar koffer op de grond gevallen is in de trein verloor ze haar portemonnee waar het briefje met het adres op staat. Vanaf dat moment gaat alles mis. Of goed eigenlijk. Want Deesje is niet bang en ze vindt steeds wel weer een oplossing. Ze komt zelfs op tv!
Joke van Leeuwen heeft zo’n eigen stem, ik ben er verliefd op. Deesje verscheen in 1986, maar is nog springlevend. Hopelijk blijven kinderen alle boeken van Joke van Leeuwen lezen, het is een fantastisch oeuvre.
Wijs met taal 