Voorleesboeken, Zelf lezen

De wonderbaarlijke reis van Edward Tulane – Kate DiCamillo

Een groot porseleinen konijn maakt een wonderbaarlijke reis. Hij kan niet bewegen, maar kan zien en horen en heeft zelfs gevoelens. Hij vindt zichzelf heel wat, maar beseft zich gaandeweg dat hij geheel afhankelijk is van anderen. Hij moet nederig zijn. En dat wordt hij. Van een liefhebbend meisje belandt hij op de bodem van de zee en daarna nog op heel veel andere plekken. Een weergaloos avontuur met in de hoofdrol een niet eens zo’n sympathieke hoofdpersoon. Toch sluit je hem in je hart.

Het verhaal deed me denken aan Iep van Joke van Leeuwen, waarin weliswaar een levend wezen, een vogelmeisje, voorkomt; de nieuwe ‘ouders’ doen denken aan alle eigenaren van Edward die hem op een of andere manier zien als ‘hun kind’. Of Monkie van Ingrid en Dieter Schubert: het verhaal van een knuffel die van de fiets valt en in de natuur terecht komt, en uiteindelijk bij een poppendokter. En natuurlijk Pinokkio, het klassieke verhaal, eindeloos inspirerend.

Hoe een pop of een wezen tot leven kan komen voor kinderen. Hoe mooi de fantasie is, de verbeelding en ons voorstellingsvermogen. Daar gaat dit prachtige verhaal over. Dankjewel Bas Maliepaard dat je ons op dit boek attendeerde. Het is té bijzonder om niet meer uit de kast te pakken. En de tekeningen! Zo teer, fijn, gedetailleerd en zó passend bij dit verhaal.

Voorleesboeken, Zelf lezen

Etters en letters – Frederick Deloddere

Dyslectische mensen zijn creatief, vindingrijk, kunnen goed improviseren en hebben een sterke intuïtie. Zomaar wat bijzondere eigenschappen die je niet direct associeert met een kind in de klas die de ene na de andere spelfout maakt. Toch is het goed om dat kind nog eens goed te observeren: hij of zij voelt zich onzeker en anders dan de andere kinderen omdat hij niet kan wat iedereen lijkt te kunnen: foutloos lezen en schrijven. Met de intelligentie van een kind met dyslexie is echter niks mis. Hij of zij verwerkt informatie alleen op een andere manier in het brein.

Doorgaan met lezen “Etters en letters – Frederick Deloddere”
Voorleesboeken, Zelf lezen

De eekhoorn legt een ei en andere fabels

Janneke Schotveld met illustraties van Noëlle Smit

Een knallende cover trekt meteen je aandacht: een nieuw boek van Janneke Schotveld, met fabels deze keer!

Fabels zijn dierenverhalen, maar dan wel heel bijzondere, want ze bevatten altijd een wijze les (eerlijk duurt het langst, wie het laatst lacht lacht het best, wie wat bewaart die heeft wat – dat soort lesjes). Dingen die wij mensen eigenlijk wel weten, maar vaak weer vergeten omdat we verblind worden door machtswellust of ijdelheid. Dieren moeten ons vertellen hoe we ons dienen te gedragen.

Fabels zijn natuurlijk al heel oud. Een groot deel van de fabels in deze bundel is gebaseerd op de bestaande fabels van Jean de la Fontaine (1621-1695). Maar Janneke Schotveld schreef ook gloednieuwe fabels, zoals De eekhoorn legt een ei.

Het is een fantastisch voorlees- en zelflees-boek geworden voor kinderen vanaf 6 jaar. Mijn dochter van 15 las een fabel voor aan haar nichtje van 6, en die vond het leuk en grappig. Toevallig was het het eerste verhaal in het boek, over de vele vrienden van Haas, die erachter komt dat vrienden op je telefoon niet altijd echte vrienden zijn die je komen helpen als je in nood bent. Best passend bij de generatie 15-plussers die de hele dag aan Snapchat vastgeplakt zitten. Ook voor hen is de boodschap in de fabel best relevant.

Kortom, ik vind het een geweldige bundel. De schrijfstijl van Schotveld is soepel en leest heerlijk. Ze neemt de lezer serieus en gebruikt gewoon lastige woorden. Onveilig leren lezen, lezen zonder zijwieltjes! En wat een geweldige paginagrote illustraties! Perfect geschikt als voorleesboek in groep 3, 4 en 5 – de fabels zijn niet te lang en je kunt er lekker na afloop nog even over doorpraten. (Bij Gregorius de krekel: vind jij ook dat je altijd naar je ouders moet luisteren? Of bij De kok die zijn kat (bijna) slachtte: moeten alle mensen eigenlijk vegetariër worden?)

Heb jij al zin om het te lezen? Ben jij ook fan van Janneke Schotveld?

Voorleesboeken, Zelf lezen

Waarom de maan verdwijnt – Martine Letterie

Aan het onderwerp Nederland in de Tweede Wereldoorlog wordt gelukkig genoeg aandacht besteed in het basisonderwijs. Onze kinderen krijgen nog steeds via de schoolboeken en via verhalen mee hoe het moet zijn geweest in de oorlog. Over Nederlands-Indië ten tijde van de Tweede Wereldoorlog is veel minder bekend, en al helemaal niet door de ogen van kinderen.

Doorgaan met lezen “Waarom de maan verdwijnt – Martine Letterie”
Prentenboeken, Voorleesboeken

Ik vlieg! Met dieren in de lucht – Kim Veenman

Wat een enorm fijn debuut van bioloog en kinderboekenmaker Kim Veenman! Een prachtig vormgegeven groot formaat boek waarin de lezer rechtstreeks aangesproken wordt: “Hoe zou het zijn om te vliegen?”

Kim neemt ons mee als verteller met allerlei dieren die allemaal op verschillende manieren vliegen. De platen zien er prachtig uit! Vooral het perspectief verrast steeds: je ervaart echt hoe het is om van bovenaf dingen te bekijken. De koolmees ziet de koe op zijn rug, de ganzen zien een huis als een poppenhuisje.

De grootste verrassing zijn de onverwachte dieren die ook blijken te kunnen vliegen: eekhoorns en slangen! Dat maakt nieuwsgierig naar meer, en daarin voorziet het boek ook: achterin vertelt Kim meer over de dieren, op een hele leuke en begrijpelijke manier.

De vertelstijl vind ik het leukste van dit boek: je voelt echt dat de schrijver ons meeneemt in wat ze allemaal weet.

“Ik vergeet mezelf helemaal voor te stellen. Ik ben Kim, de bedenker en maker van dit boek. Ik schreef en tekende alles. En terwijl ik dat deed, ontdekte ik zoveel leuke, gave en spannende weetjes over alle vliegende dieren, dat ze niet allemaal op de bladzijden pasten. Jammer! Maar ik ga ze tóch aan je vertellen, hier achter in het boek.”

Een aanrader voor alle natuurliefhebbers en hun ouders en leerkrachten: om steeds weer opnieuw te lezen en vervolgens met nog meer verwondering naar dieren te kijken. Ik hoop dat er meer van dit soort mooie boeken zullen verschijnen gemaakt door Kim, want ze bieden ouders en leerkrachten veel inspiratie om met hun kinderen van de natuur te genieten!

Voorleesboeken, Zelf lezen

Pas op voor de fluistervaar – Mirjam Mous

Stel je voor dat we Corona in een kooitje zouden kunnen doen, vredig verder konden leven zonder beperkingen en als we er zin in hadden ernaar zouden kunnen gaan kijken als historisch overblijfsel? Zou dat een mooier alternatief zijn dan het vernietigen van het coronavirus, waar nu de hele wereld op gericht is?

Mirjam Mous speelt met dit idee in haar nieuwe kinderboek Pas op voor de fluistervaar. Het zet je aan het denken en maakt je zelfs vrolijk: zo kun je het ook bekijken! Mous noemt nergens het woord Corona, maar door de vele verwijzingen (minister Rutjes en Jonkers, persconferenties, anderhalve meter afstand en gesloten basisscholen) is het zeker dat ze zich hierdoor heeft laten inspireren.

“‘Benader de vogel niet!’ Opa’s stem schalt over de rotonde. ‘Bewaar ten minste anderhalve meter afstand en bedek uw oren. De fluistervaar is gevaarlijker dan u denkt!’”

Hoofdpersoon Daan (Daniëlle) en opa Willem komen onverwacht oog in oog te staan met De fluistervaar. Zonder dat ze het in de gaten hebben, worden ze betrokken bij een groot probleem: de fluistervaar is namelijk niet alleen een prachtige grote groene vogel met paarse stippen, maar ook een geniepige fluisteraar die mensen maffe dingen in hun oren fluistert waardoor ze denken dat ze de koningin, een zeeleeuw of een duif zijn.

Dat levert grappige taferelen op straat op, maar is natuurlijk niet handig! Ziekenhuizen liggen vol met mensen die helemaal in de war zijn: de moeder van Daan, die verpleegkundige is, draait overuren! Scholen moeten sluiten en mensen zijn bang. Ze moeten binnen blijven en als ze naar buiten willen, moeten ze gehoorbeschermers dragen om te voorkomen dat hen iets in wordt gefluisterd.

Het leest als een heerlijk spannend verhaal met een dapper meisje en een grappige opa (die veel woorden verdraait, zoals ‘fijndochter’ in plaats van kleindochter en ‘pyjamaar’ in plaats van pyjama) die de helden zijn in de fluistervaar-crisis. Daan besluit aan het eind van het boek dat ze echt uitvinder wil worden, ze heeft de wereld gered!

Door dit leuke boek kijk ook ik nu anders naar deze maffe periode van sociale onthouding, lege winkelstraten, restaurants en cafés en kinderen en volwassenen die thuis moeten leren en werken. Het is zo ongrijpbaar dat we er in ons hoofd van kunnen maken wat we willen. Wat is Corona eigenlijk? Wat doen we ermee, willen we er wel vanaf en wat gebeurt er als het ‘weg’ is?

Op https://www.de-leukste-kinderboeken.nl/content/lesbrief-pas-op-voor-de-fluistervaar vind je mooi lesmateriaal om te gebruiken in groep 4, 5 en 6. Twaalf lessen waarin onder andere drama, taalbeschouwing en leesbevordering centraal staan. Perfect voor een hele themaweek over dit boek! Wat prachtig dat dit er is. Voor alle leerkrachten en pabo-studenten: het is de moeite waard om op zoek te gaan naar lesmateriaal bij boeken: veel uitgeverijen zetten dit gratis online!

Voorleesboeken, Zelf lezen

Meneer Droste van het Kinderboekenmuseum – Sjoerd Kuyper

Dit is verplichte kost voor elke kinderboekenliefhebber, groot en klein! Volwassenen zullen heel veel kinderboekenschrijvers en -helden herkennen, maar kinderen zullen gewoon smullen van het spannende verhaal van Opa Droste, de bewaker van het Kinderboekenmuseum die vertelt over zijn interessante leven.

Tiuri, de kleinzoon van meneer Droste, wil dat er een boek geschreven wordt over zijn opa. Meneer Droste wil dat eerst niet, want hij wil ZELF een boek schrijven, dan zal hij namelijk een plekje bemachtigen in het Kinderboekenmuseum voordat hij stopt met er te werken.

Hij doet verschillende pogingen om een verhaal te schrijven, maar dat mislukt jammerlijk. Tiuri merkt slim op dat je beter een personage IN een kinderboek kunt worden, dan wordt je pas nooit vergeten! (Ronja, Pluk en Pinokkio vergeten we toch ook nooit…?)

En dat wordt ‘ie! Meneer Droste wordt een personage in zijn eigen boek. En dat boek wordt geschreven door zijn favoriete levende schrijver: Sjoerd Kuyper natuurlijk! En zijn lievelingsillustrator mag de tekeningen maken, dat is Sylvia Weve.

In het verhaal dat Kuyper schrijft komen ‘de handen van Ite’ letterlijk tot leven. Die handen komen voor in een legende over kinderboekenschrijvers die op zoek gingen naar inspiratie in het museum en dat dachten te vinden in twee afgehakte handen die het schrijfwerk voor ze overneemt. Gruwelijk, maar zo mooi!

Ik heb erg genoten van de vele fijne citaten in dit boek, zoals deze:

“Meneer Droste begreep niet dat veel kinderen rond hun dertiende ophielden met lezen. Ze houden ermee op, dacht hij, net als ze boeken het hardst nodig hebben.”

“Als grote mensen een boek lezen over een kleine kapitein, lezen ze een boek over een kleine kapitein. Als kinderen hetzelfde boek lezen ZIJN ze de kleine kapitein. (…) Kinderen graaien alle woorden met hun handen van hun bord en proppen ze naar binnen. En daarna likken ze het bord af.”

Het lijkt me leuk om voor te lezen en samen met kinderen te ontdekken hoe het verhaal in elkaar zit. De tekeningen zijn wat donker, maar wel sfeervol. Er staat best veel tekst op de bladzijden. Om het zelf te lezen moet je een beetje een geoefende lezer zijn. Ik denk dat het extra leuk is als je weleens in het museum geweest bent (dat ben ik ook nog nooit!), maar helaas: daar moeten we nu vanwege Corona even geduld mee hebben.

Het is even puzzelen, een verhaal in een verhaal in een verhaal (het Droste effect!), maar het is zó leuk! En echte ode aan de mensen van het Kinderboekenmuseum, dat 25 jaar bestaat en met zoveel liefde onderhouden is.

Voorleesboeken, Zelf lezen

Help! Een klas zonder meester – Ilona de Lange

Een razend spannend én actueel verhaal over het lerarentekort: Ilona de Lange schreef na Miljonairskind deel 1 en 2 weer een heerlijk leesboek over een belangrijk thema.

Haar schrijfstijl is vlot, herkenbaar, grappig en helemaal van deze tijd: haar stijl doet me denken aan Jacques Vriens.

Pieter, de geweldige meester van groep 8 van De Vuurvogel (toepasselijke naam), gaat weg en er is geen nieuwe leerkracht. Wel een vreselijke invaljuf (die wel als een echte horror-juf wordt neergezet 😂), maar die wordt na 1 dag al vakkundig de deur gewezen door een paar assertieve kids in groep 8: Sam, Jeremy en Shadee.

Deze drie zijn wel heel brutaal: ze filmen in de klas, saboteren het digibord en verwisselen een brooddoos. Allemaal om maar geen vreselijke nieuwe invaller te krijgen. Ze willen een fijne, goede meester of juf!

Ze beginnen een YouTube kanaal en plaatsen filmpjes over hun acties. Omdat ze dingen doen die niet mogen (zoals posters met een vacaturetekst wildplakken), komt de politie er zelfs aan te pas.

Maar ze laten zich niet stoppen, het is té belangrijk! Dan komt Jeremy met zijn oom Brock op de proppen. Brock ziet er nogal wild uit met tatoeages, een lange baard én hij zit in een rolstoel. Groep 8 wil dat Brock hun nieuwe meester wordt, want het maakt toch niet uit hoe iemand eruit ziet?

Of de klas een nieuwe meester krijgt, dat moet je zelf maar lezen. Dit is het ideale voorleesboek in groep 6, 7 of 8. En passant kun je met je klas over het lerarentekort praten, maar ook over pleeggezinnen (waar Sam in zit) en de eisen waaraan een goede juf of meester moet voldoen. Tof boek!

Prentenboeken, Voorleesboeken

Bonkie is niet blij – Gitte Spee

Een verdrietige Bonkie kijkt je aan vanaf de voorkant van het boek. Wat is er met Bonkie aan de hand? Waarom is hij niet blij? Een mooie eerste vraag aan kleuters voordat je begint met het voorlezen van dit fijne prentenboek dat kinderen leert hoe je problemen inzichtelijk kunt maken en op kunt lossen.

Bonkie is verdrietig geworden nadat hij een wandelingetje door het bos heeft gemaakt (hebben we dat niet allemaal weleens?) Vos luistert naar hem (wat fijn!). Bonkie heeft gezien dat zijn vrienden ruzie met elkaar maken. Hij begrijpt het niet. Waarom doen ze dat? Samen met Vos gaat hij uitzoeken wat er precies aan de hand is.

Dat blijkt nog best ingewikkeld! Hier worden jonge kinderen uitgedaagd om mee te denken met Bonkie en Vos. Het blijkt een opeenstapeling van gebeurtenissen: Beer en Das maken ruzie: Eekhoorn schrikt daarvan en er breekt een tak af van een grote boom als hij wegvlucht, de tak komt op het muizenhol terecht, Eekhoorn valt bovenop Evert het zwijntje… Nu Bonkie en Vos weten hoe het zit, kunnen ze een oplossing bedenken.

Je kunt een mooie les kritisch luisteren met dit boek geven en de kinderen zelf oplossingen voor problemen laten bedenken, bijvoorbeeld bij een ruzie op het schoolplein. De gebeurtenissen kun je schematisch uitwerken met plaatjes en pijlen. Opkomen voor jezelf, zelf nadenken en goed luisteren naar een ander zijn begrippen die aan de orde kunnen komen.

De mooie tekeningen en heldere tekst maken dit boek tot een feest om te lezen en te bekijken. Bonkie is een schattig personage waar kleuters zich vast mee kunnen identificeren. Gelukkig is hij aan het eind van het boek niet meer verdrietig en kan hij weer koekjes bakken! (En: het recept staat ook nog achterin het boek). De moraal van het verhaal: koekjes helpen! Altijd!

Voorleesboeken, Zelf lezen

Mijn jaar in een tent – Tiny Fisscher

Ik had geen mooier boek kunnen kiezen om dit gekke jaar mee af te sluiten: wat een hartverwarmend verhaal! Over je angsten overwinnen, vriendschap, uitdagingen aangaan en wereldproblemen waar kinderen zich zorgen over maken. Ontzettend goed geschreven en met een belangrijke boodschap! Hieruit ga ik zeker voorlezen in een van mijn colleges volgend jaar. En de pabo-studenten gaan ook in actie komen…

Op de achterflap:

Voor een challenge-week die meester Sinan op school organiseert, besluit de elfjarige Zwaan geld op te halen voor kinderen in vluchtelingenkampen. Als uitdaging kiest ze ervoor om in een tent in de achtertuin te gaan slapen. Dat is niet de minste uitdaging, want ze wonen heel afgelegen, en dat terwijl Zwaan met angsten worstelt – angsten die ze graag wil overwinnen. Nog voordat ze aan haar challenge begint, besluit ze die langer te laten duren dan een week: een jaar, zelfs. Het wordt een eng, moeilijk, spannend, bizar maar ook mooi en leerzaam jaar. En dat in een bijzondere tent, die alles te maken heeft met een dramatische gebeurtenis van twee jaar daarvoor…

Kijk eens op movementontheground.com en becausewecarry.org voor meer info over goede doelen-acties. ❤️