Tag: bovenbouw

Voorleesboeken, Zelf lezen

Mijn dagen met niets – Mireille Geus

Maaike de Vries

Het eerste kinderboek dat ik las dat over de Corona-crisis gaat! Fel realistisch dus en eigenlijk ook niet iets waar ik nu zin in heb, zo vlak na de persconferentie van 13 oktober waarin wordt aangekondigd dat Nederland weer in gedeeltelijke lockdown gaat.

Toch pakte het boek me snel in, en dat komt vooral door de sympathieke hoofdpersonen: de Surinaamse Elshontely en haar moeder, die al drie weken noodgedwongen thuis zitten vanwege de Corona-maatregelen. Elshontely verveelt zich enorm, want die paar uurtjes school op de laptop per dag zijn nooit genoeg en alle dingen die ze nog moesten doen – kamer opruimen, schoonmaken enz. – zijn al gedaan. Haar moeder naait de hele dag onafgebroken mondkapjes van Elshontely’s oude kleding en bedenkt op een dag iets om de verveling te verdrijven: een hengel.

Met de hengel vangen ze Niets, want zo noemen ze het ‘diertje’ dat ze vangen. Alleen: ze zien het eigenlijk helemaal niet! Is Niets er wel? Vanaf dat moment krijgt het verhaal een vreemde wending: speelt haar moeder het spelletje mee? Elshontely verzorgt Niets met zeer veel liefde. Het eet ook erg veel. En Niets groeit! Het wordt zo groot dat het niet meer in hun kleine huis past!

Het boek leest heerlijk en is geschikt vanaf 8 jaar denk ik. Het is ook leuk om voor te lezen (in de klas) en met kinderen te bespreken wat ze van het verhaal vinden. Het leent zich voor mooie filosofische vragen zoals: als je iets niet ziet, bestaat het dan niet? Kun je gehecht raken aan een onzichtbare vriend?

Het thema van het boek is verbeelding en fantasie. De Corona-crisis is een belangrijk motief: doordat we allemaal thuis komen te zitten wordt onze wereld kleiner. We gaan meer ‘in ons eigen hoofd zitten’. We gaan naar het ‘nieuwe normaal’: maar wat is dat eigenlijk? Bestaat ‘gewoon normaal’ wel?

Kortom: een intrigerend boek. Bijzonder actueel ook, we weten nog niet waar Corona zal eindigen en wat er nog staat te gebeuren. Zeker is dat de kinderen van deze generatie niet om Corona heen kunnen. Er zullen vast meer boeken verschijnen waarin onze nieuwe leefomstandigheden – de 1,5 meter, de hygiëneregels, mondkapjes en regels over groepsgrootte – een rol spelen. Ik moet er een beetje aan wennen, maar ik vind het ook mooi. En de manier waarop Mireille Geus het heeft gedaan is erg bijzonder. Ze heeft een heerlijke schrijfstijl: direct en zonder poespas. De karakters komen echt tot leven.

Ik zou willen zeggen: lees het boek ook, ik ben benieuwd wat je ervan vindt!

Ik ontving het boek als recensie-exemplaar van Lemniscaat.

Voorleesboeken, Zelf lezen

Gevonden – Cees van den Berg

Maaike de Vries

Wat een geweldig boek! Frida (Frietje) vindt op een dag een verwarde oude man die midden op straat staat met zijn pantoffels aan. Frietje is een meisje dat alles wat ze vindt, meeneemt. Dus deze meneer, die ze meneer Fritz noemt, gaat mee naar haar huis. Haar ouders hebben een restaurant dat Kip, friet en kaviaar heet. Ze vinden het eerst een beetje gek dat ze er plots een huisgenoot bij hebben, maar ze raken langzamerhand op hem gesteld.

Frietje en Fritz worden dikke maatjes. Maar dat hij zich niks meer herinnert van vóór hij gevonden werd door Frietje is wel heel verontrustend. De hulpverlening gaat zich ermee bemoeien, en gelukkig mag hij voorlopig bij Frietje blijven wonen. Ze gaan wel samen op onderzoek uit: ze hangen posters op en gaan op zoek naar plekken die meneer Fritz zich misschien herinnert.

Ik verklap uiteraard niet hoe het afloopt, maar kan wel zeggen dat het hartverwarmend is, het hele boek is dat trouwens. Een ogenschijnlijk simpel gegeven, een verwarde man, en een heerlijke schrijfstijl met veel vaart en humor, zorgen ervoor dat het leest als een trein. Als het uit is, wil je opnieuw beginnen om in de sfeer van het verhaal te blijven.

Wat een fijn boek. Anders dan anders. Het doet denken aan de boeken van Hendrik Groen, over het ‘gewone’ leven van een bejaarde meneer in een bejaardentehuis. Met humor en relativeringsvermogen kijken ze naar de wereld, die zo druk en hectisch is. Jonge mensen vinden oudere mensen vaak saai en oninteressant, terwijl ze juist veel van elkaar kunnen leren. Dit boek breekt ook weer een lans voor het doorbreken van leeftijdsgrenzen: laten we als jongeren weer wat meer omkijken naar onze ouderen.

Ik ontving van uitgeverij Lemniscaat een recensie-exemplaar. Ik raad het boek aan voor lezers vanaf 9 jaar ongeveer. Het is heerlijk als voorleesboek (in de klas of thuis) of om zelf te lezen. Gevonden is het tweede boek van Cees van den Berg, die ook muzikant is. Warm aanbevolen!

Zelf lezen

Het lied van de vreemdeling – Linda Dielemans

Maaike de Vries

Een neanderthalermeisje (Une) en een moderne mensjongen (Nano) ontmoeten elkaar. De twee menssoorten leefden altijd gescheiden, maar door toeval komen ze elkaar tegen. Ze zien er anders uit, leven anders, spreken een andere taal: maar ze zijn beiden mensen. Une heeft per ongeluk haar vriend gedood bij de jacht: de speer raakte niet de stier, maar hem. Une wordt verscheurd door schuldgevoel. Ze besluit zich af te scheiden van haar stam. Daar ontmoet ze Nano. Ze trekken samen verder en komen terecht in een vulkaanuitbarsting, waar ze moeten vechten voor hun leven.

Doorgaan met lezen “Het lied van de vreemdeling – Linda Dielemans”
Voorleesboeken, Zelf lezen

Briefjes voor Pelle – Marlies Slegers

Maaike de Vries

Een jaar geleden overleed de vader van Pelle. Hij en zijn moeder blijven alleen over. Het lijkt of alles stil is blijven staan: ‘het leven is een zoutloze soep geworden’. Pelle (12 jaar) is echter ook gewoon een tiener en bovendien hoogbegaafd: hij ging op zoek naar manieren om met zijn verdriet om te gaan. Zijn oplossing: als hij tranen voelt opkomen denkt hij aan gedetailleerde feiten, zoals het aantal cellen in je lichaam, de draagkracht van een mier of een zo lang mogelijke reeks priemgetallen. Dat sleept hem erdoorheen.

Doorgaan met lezen “Briefjes voor Pelle – Marlies Slegers”
Zelf lezen

Schaduw van de leeuw – Linda Dielemans

Maaike de Vries

Hoe leefden mensen in de prehistorie, 28.000 jaar geleden? In elk geval zonder smartphone in hun handen, maar ook zonder huizen van steen, matrassen, supermarkten en wasmachines. Het is niet te bevatten wat er allemaal níet was: je kunt je bijna niet voorstellen wat er wél was. Linda Dielemans, acheoloog en kinderboekenschrijver, neemt je mee naar die tijd en houdt je in de greep: zo spannend en meeslepend is dit verhaal.

Doorgaan met lezen “Schaduw van de leeuw – Linda Dielemans”
Voorleesboeken, Zelf lezen

Mijn vader woont in het tuinhuis – Jacques Vriens

Maaike de Vries

Het nieuwste boek van Jacques Vriens, Mijn vader woont in het tuinhuis, gaat over echtscheiding. De hoofdpersonen zijn een tweeling: Lara en Joeri. Aan het begin van het verhaal vertellen hun ouders hen dat ze gaan scheiden. Het komt als donderslag bij heldere hemel. Ze vertellen de tweeling dat ze heel erg van elkaar verschillen en daarom niet bij elkaar willen blijven. Hun vader gaat in een tuinhuis wonen midden in een mooi natuurgebied. Dat is vreemd en onwennig, maar ook best gezellig om hun vader en moeder even helemaal voor zichzelf te hebben.

Je voelt de impact van de scheiding langzaam op de twee kinderen inwerken. De hoofdstukken worden afwisselend vanuit Lara en Joeri verteld. Ze zijn best verschillend en dat merk je ook in de schrijfstijl. Ze beschrijven hoe machteloos, boos en verdrietig ze zijn over wat er gebeurt. Maar ook hoe ze medelijden hebben met hun ouders: ze zien ook dat het voor hen heel naar is.

Joeri: ‘Ik kreeg het gevoel of ik in een enge game was beland. Eentje met een escaperoom waaruit ik niet kon ontsnappen. Wat ik ook probeerde.’

Lara: ‘Ineens kreeg ik medelijden met haar. Zoals ze daar stond. Net een klein meisje dat de weg kwijt is. Ik pakte haar hand en zei: ‘Het was gezellig bij pap, maar bij jou is het net zo fijn, hoor.’

Een scheiding heeft ook impact op het gedrag van kinderen. Dat merkt de juf ook in de klas. Joeri begint zomaar opeens te vechten met een klasgenoot wiens ouders ook gescheiden zijn. Ze hebben verdriet, maar uiten het met agressie.

‘Juf: Jullie zijn boos en verdrietig door wat er bij jullie thuis gebeurt. En jullie zitten elkaar dwars. Net als twee sterke hanen in een kippenhok. Die maken ook ruzie om niks. Boosheid, verdriet en stoerheid rommelen bij jullie door elkaar. Hoe het bij jullie thuis toegaat, daar kun je niet altijd iets aan doen.’

De ouders schakelen een mediator in. Maar over sommige onderwerpen worden ze het niet eens. Er zijn ook nogal wat dingen waar je samen als ouders iets van moet vinden: de dagen dat ze bij hun vader of moeder zijn, het schooladvies, geld, waar vieren we 1e en 2e kerstdag… Het wordt steeds erger en Lara en Joeri bedenken een plan…

Jacques Vriens doet het weer: een steengoed boek schrijven. Nog steeds merk je dat de schoolmeester in hem fantastisch goed kinderen kan observeren en daardoor sterke dialogen schrijft. Het is net alsof je zelf in de klas staat en meeluistert met de gesprekken. Het onderwerp echtscheiding is helaas nog altijd actueel. In de klas van Lara en Joeri zijn de helft van de ouders gescheiden. Er zijn vast meer klassen zoals deze. Met dit boek is het onderwerp goed te bespreken. Geschikt om voor te lezen, maar ook lekker om zelf te lezen vanaf ongeveer 10 jaar ongeveer.

Ik ontving van De leukste kinderboeken een recensie-exemplaar.

Het boek koop je hier: https://www.de-leukste-kinderboeken.nl/producten/mijn-vader-woont-het-tuinhuis-9789000373468 of bij je locale boekhandel.

Zelf lezen

De boom met de bittere bladeren – Ruth Erica

Maaike de Vries

Rwanda: een genocide, een strijd tussen de Hutu’s en de Tutsi’s. Ik had er weleens over gehoord, maar eigenlijk geen idee wat daar nou speelde, 14 jaar geleden. Dit boek geeft ons een venster en een spiegel: zoals de auteur Ruth Erica zelf zegt: “Als romans onze vensters en spiegels zijn, dan heb ik geboend alsof mijn leven ervan afhing. Door een schoon raam kun je het beste in een onbekende wereld kijken, en in een schone spiegel zien we onszelf het scherpst.”

Een indrukwekkend verhaal over een (voor velen van ons) onbekend stuk geschiedenis waar we allemaal iets van kunnen leren: over wij-zij-denken, verdraagzaamheid, onrecht en de waarheid zoeken. Meer geschikt voor de leerlingen van de onderbouw van het voortgezet onderwijs, maar misschien ook voor geïnteresseerde groepachters.

Ruth Erica vertelt over de impact van de genocide in Rwanda door de ogen van Maridadi, een meisje van 17 jaar dat haar moeder is verloren toen ze 4 jaar oud was. Niemand heeft haar ooit verteld wat er echt gebeurd is. Haar vader niet en ook Rosa niet, bij wie ze opgroeit en woont. Er wordt gezwegen over die verschrikkelijke tijd, zelfs de woorden genocide, Hutu en Tutsi mogen niet uitgesproken worden.

Op een dag ontmoet Maridadi een wit meisje uit Nederland, Puck, die onderzoek doet in Rwanda als antropologiestudent. Ze raken bevriend en door Pucks spontaniteit en enthousiasme raakt de zoektocht naar de echte toedracht van de dood van haar moeder in een stroomversnelling.

Samen met Puck gaat Maridadi op zoek naar haar familie. Ze graaft verder, ondanks verzet en zwijgzaamheid van de vele mensen die ze ontmoet. Het maakt het tot een moeizame zoektocht, maar ze zet door omdat Puck haar blijft steunen. Of ze de waarheid ontdekt, daar kom je achter in de beschrijving van de Gacaca, de volksrechtbank die opgericht is om daders van de genocide te berechten.

Het is een bijzonder en opvallend boek. Allereerst natuurlijk omdat de cover er overduidelijk ‘anders’ uit ziet: mysterieus, exotisch. Achterop lees je dat het verhaal in Rwanda speelt, dat maakt nieuwsgierig. Als je niets weet over Hutu’s en Tutsi’s geeft dat niks: Maridadi neemt de lezer mee in het verhaal en in de geschiedenis. Auteur Ruth Erica studeerde net als Puck antropologie en tijdens haar reis naar Rwanda raakte dit land haar in haar hart. Het schrijven van fictie bleek voor haar de beste manier om over haar ervaringen te vertellen. Daarbij liet ze zich leiden door de vraag: welke impact heeft deze inktzwarte periode op Rwandese jongeren?

Net als veel andere vreselijke historische gebeurtenissen moeten jongeren ‘dealen’ met de gevolgen. De kloof tussen twee bevolkingsgroepen, ergens bij willen horen, je afzetten tegen anderen, haat en afkeer: het is van alle tijden en alle culturen. Door dit boek is het onderwerp bespreekbaar en leert de lezer weer veel over verdraagzaamheid en vergiffenis. Ik vind het een bijzonder mooi boek. Het is net alsof je er echt bent, in Afrika. De geuren, kleuren, de taal: het komt tot leven. Het is goed en vlot geschreven en blijft boeien tot het einde.

Van Uitgeverij Lemniscaat ontving ik een recensie-exemplaar.

Voorleesboeken, Zelf lezen

Bens boot – Pieter Koolwijk

Maaike de Vries

Giel had een broer, Ben. Nu ligt hij in de tuin, want hij is dood. Zijn ouders wilden niet naar een begraafplaats rijden, ze wilden Ben dichtbij zich houden. De buren, de familie Azijn en Oorwurm, willen dat het graf verdwijnt uit de tuin.

Pieter Koolwijk schreef een ontroerend verhaal over rouw, verdriet en omgaan met elkaar. Koolwijk schrijft zó goed en raak, met humor en tegelijkertijd krijg je er tranen van in de je ogen.

…”Giel was altijd gek geweest op zijn grote broer. Het probleem met Ben was dat hij dood was.”

“Nu wist hij (Giel) het zeker. Zijn vader was gek geworden. Het goede soort gek.”

“…(Giel) keek naar het grote gat dat ze achterlieten in de straat. Het gat dat misschien wel weer opgevuld zou worden. Al wist Giel één ding zeker. Het werd nooit meer hetzelfde.”

Pieter Koolwijk schopt recalcitrant tegen de ‘normale’ normen en waarden aan. Het is niet normaal om je zoon te begraven in de achtertuin. Maar het is ook niet normaal om je zoon en grote broer te verliezen. Het is het allerergste wat je als ouders en broer of zus kan overkomen. Verdriet doet gekke dingen met mensen.

Wat een krachtig boek: stof tot nadenken. Ga ik zeker aanbevelen aan onze aanstaande leerkrachten op de pabo! Dit boek moet gelezen worden!

En de illustraties van Linde Faas: ze passen zo goed bij het verhaal! Prachtig, de kleuren en de bewegingen in de tekeningen.

Zelf lezen

De battle – Hanneke Groenteman

Maaike de Vries

Het eerste jeugdboek van Groenteman is een interessant verhaal over twee vriendinnen die allebei een dagboek bijhouden over hun leven. Hun dagboekfragmenten zijn kort en wisselen elkaar steeds af. Yara is met haar moeder en zusje gevlucht naar Nederland vanuit Saoedi-Arabië en woont in een AZC, Hanna woont met haar ouders en tweelingbroers in een groot huis in Utrecht. Yara komt bij Hanna in de klas, de 3e van de middelbare school. Door een onhandig toeval moeten Yara en Hanna samenwerken aan een schoolproject over oude helden. Ze kiezen voor de filmsterren Marilyn Monroe en Audrey Hepburn. Ze kennen elkaar niet goed, Yara is erg verlegen en durft niet veel te praten, maar gaandeweg leren ze elkaar waarderen en worden ze vriendinnen. Grote thema’s komen aan bod: vluchtelingen, het leven in een AZC, loverboys, regels rond de verblijfsvergunning, de positie van de vrouw, dementie, er wel/niet bij horen, buitensluiten, echtscheiding, zelfmoordgedachten, vriendschap en verliefdheid.

Doordat je dicht op de huid zit van beide meiden middels hun dagboeken komt het verhaal rauw en oprecht binnen bij de lezer. Groenteman schrijft in eenvoudige zinnen en met spreektaal (consequent ‘wou’ in plaats van ‘wilde’ bijvoorbeeld). Ik kan me inleven in de meiden, herken de onzekerheden van een puber van een jaar of 15. Bijvoorbeeld het groepsgedrag, het erbij willen horen, onzekerheid over je uiterlijk en gedrag. Zoals gezegd komt er nogal wat voorbij in dit korte verhaal (127 bladzijden), zoals dat Yara zich een klein beetje herkent in de zelfmoordgedachten die Marilyn Monroe had tijdens haar leven. Gelukkig gebeuren er daarna een aantal dingen waardoor de meiden naar elkaar toe groeien en elkaar door moeilijke tijden heen slepen. Prachtig hoe belangrijk vriendschap kan zijn.

Ik vind dat Hanneke Groenteman een mooi en geloofwaardig verhaal neer heeft gezet. Geschikt voor lezers vanaf ongeveer 12 jaar denk ik, vanwege de wat ‘zware’ thematiek. Maar voor iets jongere lezers kan het ook interessant zijn, temeer omdat het heel makkelijk wegleest. Maar realiseer je dat als je dit boek aanraadt aan wat jongere lezers dat ze er vragen over zouden kunnen gaan stellen. Helemaal niks mis mee: lezen vergroot je wereld!

Tip: kijk via YouTube het interview met Hanneke Groenteman in Op1 terug terug waarin ze meer vertelt over de totstandkoming van het boek: zo heeft ze zelf een tijdje in een AZC gewoond voor een project ‘De wijksafari’ met Adelheid Roosen. Yara bestaat echt, want Groenteman woonde bij haar en haar moeder en zusje in huis. Ze heeft toch ook een politieke boodschap met dit boek, zegt ze in het interview: “Jongeren: let een beetje op die buitenstaander in je klas.” Maakt het nog indringender!

Bedankt Kluitman voor het recensie-exemplaar. Koop het boek hier.

Zelf lezen

De sterrensteen – het boek der veranderingen door Kelly van Kempen

Maaike de Vries

Het debuut van Kelly van Kempen is een spannende zoektocht van twee vrienden in een mysterieuze wereld waarvan je móet weten hoe het afloopt!

Kelly van Kempen koos voor een interessante setting, namelijk een gezin met ‘zweverige’ ouders die hun eigen medicinale thee maken, aura’s lezen en waarzeggen. Ze hebben hun eigen praktijk, de Sterrensteen. Elfie is hun enige dochter en ze zet zich enorm af tegen haar ouders. Ze is wat op zichzelf, wil journalist worden en heeft niks met het paranormale wereldje. Maar doordat ze op een dag een vreemd boek in handen krijgt, het Boek der veranderingen, wordt alles anders.

Haar nieuwe buurjongen, Mats, waar ze in eerste instantie niets van wilde weten, wordt haar partner in de zoektocht naar de eigenaar en het echte verhaal achter het boek. Het blijkt nog een hele puzzel! Verschillende personages dienen zich aan: je moet als lezer goed opletten om het te kunnen volgen. Maar dat maakt het juist enorm interessant: je gaat meeleven met Elfie en Mats en je wilt dat ze het oplossen! Helaas – of gelukkig – staat aan het eind van het boek: “lees verder in De sterrensteen – Het feest van de wolfmaan”, waarvan het eerste hoofdstuk ook nog opgenomen is. Zo word je echt nieuwsgierig gemaakt!

Het is een feest om dit boek te lezen. Ik denk dat lezers vanaf 8/9 jaar hiervan zullen smullen. Elfie is een stoer en nieuwsgierig meisje waar veel kinderen zich mee kunnen identificeren. De ‘zweverige’ ouders zijn lekker karikaturaal neergezet, zonder er neerbuigend over te doen, maar met een gezonde dosis humor. Kinderen zetten zich nou eenmaal af tegen hun ouders. Achterin het boek is informatie te vinden over sterrenbeelden: Elfie heeft van de zoektocht namelijk ook wel wat geleerd!

Tot slot de vormgeving: het is weer een kunstwerk wat Billy Bones hier opleverde. De illustraties van Flavia Sorrentino passen perfect bij het verhaal. Niet alleen de cover, maar vooral ook de schutbladen zijn beeldschoon. Je blijft ernaar kijken.

Kortom: een mooi debuut, veelbelovend en lekker lezen voor de middenbouw. Dank Billy Bones voor het recensie-exemplaar!