Categorie: Zelf lezen

Zelf lezen

Het mysterieuze horloge van Walker & Dawn – Davide Morosinotto

Maaike de Vries

Ik realiseerde me dat ik nog niet een echte post aan dit boek heb gewijd, en dat terwijl het een van mijn favoriete boeken is. Op Twitter kwam ik de oproep tegen van een bibliothecaris die zei dat dit boek te weinig uitgeleend wordt bij de bieb. Tijd om er aandacht aan te besteden. Tevens is het onderwerp voor mijn onderzoek voor de Schrijversacademie naar inspirerende boeken.

Dit boek won in 2019 een Vlag en Wimpel. Het is het eerste boek van Morosinotto dat in het Nederlands vertaald is. Morosinotto is Italiaan en heeft vele andere boeken op zijn naam staan, maar nog geen jeugdboeken. Dit boek is wat mij betreft uniek. Een verhaal, verteld vanuit de vier perspectieven van vier kinderen in Amerika in het begin van de vorige eeuw. Ze leven in de bayou, een moerasgebied onder de Mississippi, waar het leven zwaar is. Hun ouders hebben geen tijd om naar hun kinderen om te kijken, ze zijn bezig met overleven. De vier kinderen hebben steun aan elkaar en willen avonturen beleven.

Het avontuur start met de vondst van drie dollars in het moeras. Ze besluiten met het geld een aankoop te doen bij een postorderbedrijf, in die tijd zeer gebruikelijk: er was nog geen internet en winkels waren dun gezaaid. In het boek werken tekst en beeld prachtig samen. De ‘originele’ (niet echt bestaande) pagina’s uit de postordercatalogus voegen iets toe aan het verhaal. De bestelling blijkt niet wat ze hadden gedacht. Ze gaan op onderzoek uit. Een reis van meer dan 3000 km ligt in het vooruitzicht. De vier kinderen, waarvan de jongste 8? is, vertellen samen het verhaal van hun onwaarschijnlijke reis. Volwassenen blijken hen steeds tegen te werken en ze komen in aanraking met grof geweld en onderdrukking. Maar steeds helpen de vier elkaar: ze vullen elkaar aan, lossen puzzels op en met slim nadenken zijn zij uiteindelijk de helden van hun dorp.

Kort samengevat:

⁃ Meerdere perspectieven

⁃ Een andere wereld, een andere tijd

⁃ Tekst en beeld werken samen

⁃ ‘Authentiek’ materiaal gebruiken

⁃ Een geheim

⁃ Lange hoofdstukken, maar steeds eindigend met cliffhanger

⁃ Belevingswereld van kinderen

⁃ Kinderen zijn de helden: slim en goed in logisch denken

⁃ Volwassenen zijn niet te vertrouwen

⁃ Spannende filmische actiescènes

Voorleesboeken, Zelf lezen

Het werkstuk of hoe ik verdween in de jungle – Simon van der Geest

Maaike de Vries

Een van mijn favoriete boeken van afgelopen jaar. Een weergaloos goed boek. Het inspireert mij om te gaan schrijven en daarom heb ik dit boek gekozen om onderzoek naar te doen voor mijn schrijfopleiding bij de Schrijversacademie.

Waarom is dit zo’n goed boek? Simon van der Geest volgde de opleiding tot theaterdocent en de toneelschrijfopleiding. Dat maakt dat hij geweldige dialogen schrijft. Ik gok dat ongeveer de helft van het boek bestaat uit dialoog. Grappige, verrassende en levensechte gesprekken waarmee je kunt meeleven met hoofdpersoon Eva, die op zoek is naar haar biologische vader. Ik wil ook veel dialoog in mijn verhaal gebruiken en leer veel van deze schrijfstijl. De hoofdstukken zijn kort, bevatten steeds een kleine cliffhanger en worden afgewisseld met fragmenten uit het ‘werkstuk’ van Eva: een geschreven en getekend onderzoek naar wat biologische vaders zijn en hoe je ze kunt vinden. Karst-Janneke Rogaar maakte de tekeningen die ongelooflijk goed bij de tekst passen en die enorm grappig zijn. Tekeningen of tekst in een andere opmaak voegen echt iets toe aan een verhaal.

Van der Geest maakt van Eva een ondernemend en dapper meisje, dat tegelijkertijd de onzekerheid heeft van een 13-jarige puber. Dat merk je doordat ze gevoelig is voor de mening van anderen en niet alles zegt wat ze denkt. Haar moeder is een beroemde zangeres. Dat is een leuk en actueel gegeven: kinderen zijn vaak erg bezig met status en met wat hun ouders doen (of niet doen😉). Een tweede actualiteit is identiteit: als je alleen door je moeder bent opgevoed en niet op haar lijkt, gaan de kinderen in je klas vragen stellen. Eva vraagt zich af: wie ben ik? Lijk ik ook op mijn vader? Eva wil haar vader leren kennen en besluit zich aan te melden voor het tv-programma ‘Verloren tijd’ (een soort Spoorloos). Zonder dat haar moeder het weet vertrekt ze naar Suriname! Kinderen met lef vind ik geweldig. Mijn verhaal waar ik nu aan werk gaat ook over kinderen die iets heel spannends gaan doen, zonder ouders. Zoals ook in de andere boeken van Van der Geest gaat dit verhaal om een (familie)geheim. Stukje bij beetje kom je als lezer meer te weten over dit geheim. Dit gegeven wil ik ook gaan gebruiken in mijn verhaal. Het maakt dat je verder wilt lezen om het ‘raadsel’ op te lossen.

In het verhaal speelt de filmcrew van Verloren tijd een grote rol. Zij zijn vooral bezig met het maken van een mooi tv-programma. Eva is daar helemaal niet mee bezig: ze wil haar vader vinden. Buitenkant versus inhoud komt hiermee aan de orde: in onze snelle wereld van (sociale) media is er veel vluchtige informatie en wordt de impact van gebeurtenissen vaak vergeten.

Tot slot komen alle verhaallijnen aan het eind van het boek bij elkaar. Ik wil niet teveel verklappen, maar Eva verdwaalt in de jungle en komt tot een bijzondere ontdekking. Ook ontmoet ze een jongen die heel speciaal voor haar is: een vleugje romantiek. Dit laatste wil ik ook verwerken in mijn verhaal: verliefdheid spreekt de lezer vanaf 11 jaar vaak ook erg aan!

Kort samengevat:

⁃ Krachtige dialogen

⁃ Korte hoofdstukken met cliffhangers

⁃ Samenspel tekst en beeld

⁃ Verwijzing naar actualiteit

⁃ Een geheim

⁃ Een vleugje liefde

Voorleesboeken, Zelf lezen

Deesje – Joke van Leeuwen

Maaike de Vries

Van Deesje leer ik dat kinderen niet in zeven sloten tegelijk lopen en dat ze altijd wel weer op hun pootjes terecht komen.

Deesje gaat logeren bij haar halftante en ze gaat voor het eerst alleen met de trein. Maar als ze aankomt op het station vindt ze haar halftante niet. En omdat haar koffer op de grond gevallen is in de trein verloor ze haar portemonnee waar het briefje met het adres op staat. Vanaf dat moment gaat alles mis. Of goed eigenlijk. Want Deesje is niet bang en ze vindt steeds wel weer een oplossing. Ze komt zelfs op tv!

Joke van Leeuwen heeft zo’n eigen stem, ik ben er verliefd op. Deesje verscheen in 1986, maar is nog springlevend. Hopelijk blijven kinderen alle boeken van Joke van Leeuwen lezen, het is een fantastisch oeuvre.

Voorleesboeken, Zelf lezen

De juwelendief – M.G. Leonard & Sam Sedgman met illustraties van Elisa Paganelli

Maaike de Vries

M.G. Leonard schreef de weergaloze Keverjongen-serie en komt nu met een nieuw avontuur: een treinmysterie. Ze schreef het boek samen met Sam Sedgman, voor hem is het zijn debuut. Een spannend boek voor treinliefhebbers en jonge detectives. Ik heb het ademloos gelezen, want het is een razend knap geschreven verhaal.

De ingrediënten voor een perfecte detective zijn aanwezig: veel verschillende personages (die moeilijk uit elkaar te houden zijn aan het begin), een interessante setting (een prachtige oude stoomtrein) en een slim en eigenwijs jongetje, Alex. Zijn oom Ben neemt hem mee op een treinreis met een bijzondere stoomtrein door Engeland en Schotland. Alex is het enige kind dat mee mag. Onderweg komt er hoog bezoek aan boord: de prins en de prinses. En hiermee begint ook het mysterie, want de prinses draagt een ketting met een diamant zo groot als een ei. Van het ene op het andere moment is het sieraad verdwenen. Wie heeft het ontvreemd? Alex gaat samen met een mysterieus meisje, een verstekeling, op onderzoek uit. Zijn logisch denken en tekentalent helpen hem daarbij. Zou hij de puzzel kunnen oplossen?

Zoals gezegd leest het boek… als een trein. Leonard schrijft heerlijk gedetailleerd en houdt tegelijk de spanning erin. Gaandeweg leer je alle passagiers in de trein kennen en raak je niet meer in de war van alle namen. Maar aan het begin moet de lezer hier wel wat moeite voor doen. Je wordt steeds op het verkeerde been gezet: net als je dacht dat het mysterie is opgelost, duikt er ander bewijsmateriaal op. Daardoor blijf je lezen! Het is geschikt voor sterke lezers vanaf 9 jaar.

Als je het boek nu loopt, kun je nog meedoen met een leuke actie: los de vragen op en win een rondleiding en een vossenjacht in het @spoorwegmuseum in Utrecht! Meedoen kan nog tot 31 augustus.

Young adult, Zelf lezen

De bijzondere woorden van Gioia – Enrico Galiano

Maaike de Vries

Dit is een van de mooiste young adults die ik ooit las. Steengoed geschreven. Ontroerend. Levensechte personages.

En dan de taal: Gioia verzamelt bijzondere woorden en dan heb je me natuurlijk. Zo’n bijzonder meisje. Ik zou haar graag ontmoeten.

Ik lees dat de schrijver de populairste docent van Italië is. Er wordt ook heel mooi over onderwijs geschreven in dit boek. Vooral de filosofielessen zijn geweldig.

Ik raad dit boek aan iedereen aan, het is prachtig. Dit boek is terecht genomineerd voor besteboekvoorjongeren2020

Young adult, Zelf lezen

De geur van groen – Pamela Sharon

Maaike de Vries

Een pittig verhaal over vriendschap, liefde, verdriet en verwarrende gevoelens: alles waar een jongere mee worstelt, gecombineerd met het feit dat de hoofdpersoon, Raaf, blind is.

Schrijfster Pamela Sharon weet heel knap de belevingswereld van een jong blind meisje te vangen. En de constante vergelijking met kleuren is prachtig gevonden. Je gaat anders kijken naar blindheid: kleuren hoef je niet te zien om ze te ‘voelen’. Aanrader dit bijzondere boek!

Voorleesboeken, Zelf lezen

De jongen achter in de klas – Onjali Q. Raúf

Maaike de Vries

Wat is een vluchteling? We horen er zo vaak over in het nieuws en in de sociale media dat we er regelmatig vanuit gaan dat kinderen ook wel weten wat het inhoudt. Maar vaak hebben kinderen veel vragen. Zoals hoofdpersoon Alexa in dit boek:

1. Uit welk land ben je gevlucht?

2. Welke taal spreek je?

3. Waarom ben je gevlucht?

Ahmet is nieuw in de klas. Alexa en haar vrienden zijn heel nieuwsgierig naar hem. Ze willen hem welkom heten en vrienden met hem worden. Maar Ahmet spreekt nog niet de taal en moet erg wennen. Hij komt uit Syrië en heeft vreselijke dingen meegemaakt in de oorlog. Zijn klasgenootjes ontdekken steeds meer over de achtergrond van Ahmet, en ze besluiten hem te helpen.

Een heerlijk leesboek voor nieuwsgierige jonge lezers vanaf 8 jaar. Simpel en soepel geschreven, soms wel erg ‘uitleggerig’, maar ook ontroerend naïef. De schrijver heeft een duidelijke boodschap met dit boek: meer bekendheid geven aan het begrip ‘vluchteling’ en het onderwerp bespreekbaar maken.

Achterin het boek staat veel achtergrondinformatie. Dit is fijn om erbij te hebben. De aanleiding van het boek is het nieuwsbericht over de aangespoelde peuter. Een nieuwsbericht dat de wereld shockeerde. De vragen achterin het boek zijn goed te gebruiken in de klas! Mooi dat dit boek er is.

Voorleesboeken, Zelf lezen

Tori – Brian Elstak & Karin Amatmoekrim

Maaike de Vries

Wat een prachtig vormgegeven boek! Van de cover word ik al helemaal blij: die kleuren en vormgeving, geweldig!

Brian Elstak is een bijzondere kunstenaar. Letterlijk ‘gewapend’ met potlood en penseel bestrijdt hij het onrecht in de wereld met behulp van de kinderen Cel, Bones en Zi. De kinderen werden opgevoed door een reuzenschildpad. Vind je dit al gek? Nou, dan staat je nog wat te wachten!

In dit boek is de wereld van de mensen en de dieren helemaal door elkaar gehusseld. Vos is de grootste schurk, een beetje à la Trump. Hij wil de wereld regeren, alle macht veroveren en geld verdienen over de ruggen van anderen. Hij heeft zijn zinnen gezet op het verhalenboek van Jean-Michel, de reuzenschildpad die altijd de mooiste verhalen (Tori) vertelt bij het dorp, waar iedereen naar komt luisteren.

Maar de drie kinderen gaan op weg naar een ‘uitgever’ die een draak blijkt te zijn: op hun weg komen ze heel veel gevaren tegen. Zou het ze lukken het boek bij de uitgever af te leveren?

Wow, wat een boek. Zoiets ben ik nog niet eerder tegen gekomen. In de beschrijving staat ‘een eigentijds boek voor alle kinderen!’ Dat slaat natuurlijk op het feit dat de hoofdpersonen in het boek van kleur zijn. Maar de sfeer is ook Caribisch, of in elk geval ‘werelds’, het speelt zich niet af in ons wisselvallige Nederland. Brian Elstak (1980) schreef de verhalen in Tori oorspronkelijk voor zijn eigen kinderen. Zijn werk was te zien in het Stedelijk Museum, siert albumcovers van menig Nederlands rapper en hij animeerde videoclips van internationaal bekende artiesten.

Voorleesboeken, Zelf lezen

De fantastische meneer Vos – Roald Dahl

Maaike de Vries

De mens en de vos – het blijft een ongemakkelijke combinatie. We dichten hem menselijke eigenschappen toe: ze zijn slim, sluw, maar ook roofzuchtig en zelfs leugenachtig. We vinden ze prachtig om te zien in de vrije natuur, maar de boeren en mensen die op het platteland wonen zijn als de dood dat ze hun kippen komen roven. (Een vos rooft ook weleens wat anders – zie krantenbericht!)

Trouw, 29-7-20

Zo ook Bolus, Bits en Biet, de anti-helden van het allereerste boek van Roald Dahl, dat verscheen in 1970: Fantastic Mr Fox. Uitgeverij Fontein bracht het boek in 1972 uit met illustraties van Donald Chaffin en vertaald door Harriet Freezer. In 1996 verscheen de editie zoals we hem nu nog steeds kennen, met illustraties van Quentin Blake. Het boek is nu voor maar 5,99 te koop bij alle boekhandels als Kinderboekenweekeditie.

Waarom zou je De fantastische meneer Vos herlezen of voor het eerst lezen als je dat nog niet gedaan had? Het is een heerlijk, echt Dahl-boek. Alle ingrediënten zitten erin: vieze, onverzorgde hoofdpersonen, een vaart die ervoor zorgt dat je door de bladzijden vliegt, versjes waar je om moet lachen en een plot dat je niet zag aankomen.

Meneer Vos zorgt goed voor zijn gezin. Maar de drie boeren Bolus, Bits en Biet zijn het spuugzat: iedere keer rooft hij hun kippen, eenden en kalkoenen. Ze besluiten hem te grazen te nemen, met grof geschut: ze graven en graven tot ze het hele bos hebben omgeploegd, maar nog steeds krijgen ze Vos en zijn gezin niet te pakken. Die heeft een slim plannetje bedacht, waar alle dieren die in holen wonen van profiteren…

In mijn kast staat nog de oude versie van dit boek. Ik heb er warme herinneringen aan: mijn ouders lazen het vaak voor en het was het lievelingsboek van mijn zusje. We hebben het hele boek eens als verrassing ingesproken op een cassettebandje (ja ja, het was 1989 ongeveer denk ik) en ze luisterde eindeloos naar onze stemmen op haar walkman (ook al zo’n ouderwets woord, maar dat is dus een draagbaar apparaat voor je cassettebandje…). Ik vind de tekeningen van beide illustratoren erg mooi passen bij het verhaal, maar Quentin Blake heeft wel echt een stempel gedrukt op het werk van Dahl. Kijk en oordeel zelf.

Ga dit boek halen voor maar 5,99 en lees het nog eens, geef het weg of lees het voor. Het is heerlijk, tijdloos, genieten.

Zelf lezen

Leeuw met strepen – Marlene Rebel & Lucinda Vos

Maaike de Vries

Een kinderboek dat zich afspeelt in de 17e eeuw, ten tijde van de pest – dat ook nog eens verschijnt terwijl Corona ons leven domineert – dat is bijzonder. Leeuw met strepen is een gedurfd en origineel verhaal, heerlijk meeslepend geschreven, spannend, zielig en leerzaam.

Doorgaan met lezen “Leeuw met strepen – Marlene Rebel & Lucinda Vos”