Kelly van Kempen kennen we natuurlijk al van haar series over De VriezelsenDe sterrensteen, verschenen bij uitgeverij Billy Bones. Maar voor haar laatste boek, Hotel Zweefkees, maakte ze de overstap naar uitgeverij Lemniscaat. Het werd luxe uitgegeven in een iets groter formaat, met aantrekkelijke illustraties van Marieke Nelissen. Dit boek is wat mij betreft de definitieve doorbraak van Van Kempen in kinderboekenland, ze heeft haar stijl gevonden.
“‘Wat er ook gebeurt’, zei ze, één ding kan niet veranderen. Zelfs in vodden en lompen kan ik nog steeds een prinses zijn, ben ik dat ook. Het is geen kunst om een prinses te zijn als je gekleed bent in gouden gewaden, het is een veel grotere prestatie om er een te zijn als niemand het aan je ziet.”
Frances Hodgson Burnett kennen de meesten van haar beroemde boek De geheime tuin, het lievelingsboek van Tonke Dragt. Sinds ik de hertaling van Imme Dros las is het ook een van mijn favorieten. Het verhaal uit 1911 gaat over hypochondrie en is typisch een verhaal uit die tijd, maar heeft toch ook nog zeggingskracht in onze tijd.
Bij Leopold verschenen achtereenvolgens De geheime tuin, De kleine lord en onlangs De kleine prinses in een mooie uitgave met een leeslint en goud op snee. De kleine prinses verscheen zelfs al eerder dan De geheime tuin, in 1905. Ik las het boek tijdens de kerstdagen en vond het betoverend mooi, ondanks dat het al zo oud is.
De kleine prinses gaat over Sara, die met haar vader in India woont. Hij besluit echter dat zij een goede opleiding moet hebben en stuurt Sara naar een kostschool in Engeland. Sara’s vader is erg rijk en het ontbreekt haar aan niks. Ze draagt de mooiste kleding, krijgt overdadige cadeaus en accessoires. Daardoor voelt Sara zich een prinses. Maar niet alleen van buiten lijkt ze dat, ook van binnen is ze ‘koninklijk’: vriendelijk, lief, vrijgevig en altijd bezorgd om anderen.
Op een dag slaat het noodlot toe: haar vader – die weer in India is – komt te overlijden. Hun fortuin gaat tegelijk in rook op. Van het ene op het andere moment is Sara straatarm. De directrice van de kostschool, mevrouw Minchin, heeft een ontzettende hekel aan Sara, maar dat probeert ze te verbergen: ze prijst haar juist de hemel in. Totdat haar geld weg is, dan begint ze haar het leven zuur te maken. Sara wordt het sloofje van Minchin, ze krijgt nauwelijks te eten en moet van ‘s ochtends vroeg tot ‘s avonds laat hard werken. Geen mooie kleren meer, geen satijnen lakens en mooi speelgoed, wel een koude tochtige zolder waar ze op een plank moet slapen tussen de ratten.
Maar een prinses houdt altijd haar waardigheid, en zo weet Sara met behulp van haar fantasie en verbeeldingskracht te overleven met hulp van haar vriendinnen en bijzondere buren. Het verhaal komt tot een verrassend einde waarin alles bij elkaar komt.
Het meest opvallend aan de verhalen van Burnett is de rol van de verbeelding en het vermogen van het kind om zich steeds weer aan te passen aan veranderende omstandigheden. Het leven was rond 1905 heel wat minder comfortabel en kinderen durfden nog niet zo vaak in te gaan tegen volwassenen. Sara was een voorbeeld in die tijd, met haar goede gedrag maar ook met haar durf om zichzelf te blijven, ondanks alles. Geld en aanzien was in die tijd ook heel belangrijk, en betekende het verschil tussen gerespecteerd worden en veracht worden.
De schrijfstijl is door de frisse vertaling van Imme Dros vlot en gemakkelijk te volgen, maar behoudt de sfeer van toen. Er staat prachtige bloemrijke zinnen tussen, die je meenemen naar een andere tijd. Ook het gebruik van de alwetende verteller doet wat gedateerd aan, maar past hier prachtig in het verhaal. Als lezer weet je meer dan de personages, en dat is precies de bedoeling van de schrijfster.
Ik raad de boeken van Burnett nog steeds aan aan een jong publiek (9+). Het is prettig leesbaar, geeft een beeld van een andere tijd en leert ons dat het niet uitmaakt of je rijk of arm bent, iedereen kan zich een prins(es) voelen.
Voor degenen die niet precies weten wat een linosnede is zal dit zinnetje niet zoveel betekenen. Maar als je zelf (en ik spreek uit ervaring) hebt ervaren hoe fysiek zwaar het is om vormen uit linoleum te snijden, drukinkt uit te rollen en de drukpers te bedienen, weet je dat het maken van een prentenboek op dit formaat een monsterklus is.
Octavie Wolters is een kunstenaar en illustrator die op haar Instagram veel deelt over haar werk, de techniek en het creatieve proces. Dat is ontzettend leuk om te volgen. Ze maakte al eerder een prentenboek: Het lied van de spreeuw, dat terecht een zilveren penseel kreeg. En nu is er een nieuw boek: Jij bent mijn begin.
Jij bent mijn begin gaat over Haassie, een jonge haas die zich afvraagt waar haar begin is.
“‘Waar komen de bomen vandaan?’ vroeg Haassie aan zijn moeder. ‘En de vogels?’ (…) ‘En ik?’”
Haar ouders vertellen haar dat alles wat leeft ontstaat in de lente. Dus wil Haassie daarnaar op zoek. Ze volgt de rivier en komt bij de winter, de herfst en de zomer… en uiteindelijk bij de lente. De lente, dat is haar moeder, dat is haar fijne nest.
De platen op mega-formaat zijn overweldigend. Hoewel ze allemaal in zwart-wit afgedrukt zijn, lijkt er ook kleur te zijn, die je ‘tussen zwart en wit’ in ziet. De manier waarop Wolters de guts gebruikt is ook fantastisch. Ze heeft zoveel verschillende technieken in huis: strepen, lijnen, vlakken wisselen elkaar af. Het zijn duidelijke, grote gebaren die prachtige composities opleveren.
Het verhaal lijkt simpel – Haassie gaat langs allerlei dieren en uiteindelijk vindt ze het antwoord – maar doet ook wat filosofisch aan. Wolters schrijft in mooie, heldere zinnen die jonge lezers én voor volwassenen aanspreken. Daarmee is het echt een boek voor jong en oud: een cadeauboek.
Jij bent mijn begin ligt nu in de winkel! Verschenen bij uitgeverij Ploegsma.
“Migratie komt vaak in het nieuws, maar het is zeker niet nieuw. Eerder heel oud.”
Met deze woorden start het lijvige boek Onderweg van Aimée de Jongh, die we kennen van bijzondere graphic novels (o.a. Lord of the Flies), en schrijver Tina De Gendt (historicus). De toon is gezet: in dit boek gaan we meer leren over dit begrip, dat we de afgelopen jaren steeds ingewikkelder zijn gaan vinden. Maar in dit boek vind je geen politiek statement of activisme, maar veel feiten en informatie over waarom mensen hun huis en haard verlieten, waar ze terechtkwamen en wat er onderweg allemaal gebeurde.
De Slash-serie van Querido – boeken die geschreven zijn op basis van het waargebeurde levensverhaal van een bijzondere jongere – is weer helemaal terug van weggeweest! En dat is goed nieuws, want verhalen die uit het leven gegrepen zijn spreken jongeren erg aan. Kijk maar naar het succes van de vele youtubers en influencers die jongeren inspireren en een inkijkje geven in een andere wereld.
Het boek dat Milouska Meulens schreef samen met Benito Walker had niet op een beter moment kunnen verschijnen. In de media gaat het de laatste tijd veel over pleegzorg, vanwege het verschrikkelijke nieuws van een pleegmeisje uit Vlaardingen dat zo mishandeld werd door haar pleegouders dat ze geen normaal leven meer kan leiden. Het zijn excessen, natuurlijk gaat er heel veel goed in pleeggezinnen. Maar niet in dat van Benito Walker, die zijn verhaal aan Milouska vertelde en waarop zij haar boek baseerde met fictieve personages.
Elke keer als er een nieuwe titel van Pim Lammers verschijnt ben ik extra blij: omdat hij gewoon is doorgegaan met prachtige boeken schrijven, ondanks de bak ellende die hij over zich heen kreeg zo’n twee jaar geleden. Pim Lammers heeft de wereld nog zoveel moois te vertellen! Hij heeft het talent om de stem van het kind zó treffend te beschrijven, met liefde en aandacht voor het kleine. In zijn nieuwe dichtbundel Ben je vergeten dat babygeitjes bestaan spat het leesplezier van de bladzijden! En dat komt niet alleen door de gedichten, maar ook door de prachtige illustraties van Nadia Meezen.
Het circus blijft tot de verbeelding spreken. Het is een wereld die heel veel kinderen niet van binnen kennen, maar waar ze wel erg nieuwsgierig naar zijn. De magie van de grote tent die opeens buiten een dorp of stad staat, de wagens en de lichtjes, en altijd trekken ze weer door na een tijdje – naar de volgende plek.
Tim Gladdines heeft op mij veel indruk gemaakt met zijn vorige boeken, die ik allemaal gelezen heb, zoals Koning Valentijn, Vissenkind en Geert op het oosten. Zijn schrijfstijl is dicht op de huid, fel realistisch en absurdistisch. Nu is bij Uitgeverij Lemniscaat zijn laatste boek verschenen: Doe mij maar dicht. Het boek komt binnen als een mokerslag. Houd je vast, ik vertel je waarom.
‘Hoe overleef ik’ gaat maar door! De meeste mensen van mijn leeftijd kennen de boeken van Francine Oomen uit hun eigen kinder-/pubertijd: de Hoe overleef ik-serie was eind jaren ‘90/begin 2000 immens populair en won keer op keer prijzen. Hoofdpersoon Rosa, zelf een puber, werd een ‘vriendin’ van vele kinderen en jongeren. Niet gek dat ze wilden weten hoe het nu met Rosa is, nu ze in de 20 is.
Hoe is het om als dove jongen naar de middelbare school te gaan? Je denkt misschien: zo ingewikkeld is dat toch niet? Je hebt op de basisschool Gebarentaal geleerd en hebt vast ook wel vrienden gemaakt die begrijpen wat je nodig hebt om te kunnen communiceren. Nou, als je het boek van Robin Frings (acteur en tv-maker) leest, realiseer je je dat het best wel veel ingewikkelder is dan je denkt.
Wijs met taal 