Illustraties Jon Klassen
Vertaling Jeanet van den Heuvel
Dit boek, dat al in 2017 voor het eerst in het Nederlands verscheen, viel mij het afgelopen jaar ineens op. De schitterende cover door Jon Klassen en de intrigerende tekst op de achterflap maakten mij nieuwsgierig. En toen las ik dat uitgeverij Pelckmans het boek opnieuw uit ging brengen in april 2026. Ik las het boek in het paasweekend en het verhaal liet mij niet onberoerd. Pax is een ontroerende getuigenis van een oorlog door de ogen van een jongen en een vos, die, van elkaar gescheiden, beiden hun eigen strijd doormaken.
Aan het begin van het verhaal laat Peter samen met vader zijn geliefde vos Pax achter in een bos. Pax is al als jong vosje bij Peter komen wonen en is helemaal gewend aan mensen. Maar als het oorlog wordt moet Peters vader meevechten en Peter moet bij zijn opa gaan wonen. Er is geen plaats meer voor Pax.
De perspectieven van Peter en Pax wisselen elkaar af. Daardoor maken we door de ogen van hen beiden mee hoe hartverscheurend het is dat de twee vrienden gescheiden werden. Pax, die niet gewend is aan het harde leven in de natuur, die niet zijn eigen eten kan vangen of om kan gaan met soortgenoten. Peter, die ook al zijn moeder verloor, is vastbesloten om Pax te gaan zoeken. Maar hij is honderden kilometers weg van de plek waar ze Pax achterlieten.
Toch gaat Peter op pad. En zijn reis is vol gevaren. Hij moet zich verschuilen, de meest onzichtbare routes nemen en overleven met dat wat in zijn kleine rugzakje zit. Maar het is zwaar, vreselijk zwaar. En dan gebeurt er ook nog iets wat doorgaan onmogelijk maakt. Ondertussen is Pax op onderzoek uit gegaan in het vijandige bos. Hij ontdekt dat er legervoertuigen door het bos rijden. Hij ruikt soldaten, wapens, elektriciteit. Door de ogen van de vos zie je hoe een land zich opmaakt voor de strijd. En Pax krijgt steeds meer een hekel aan de mensen.
Het blijft tot het einde toe spannend: worden Peter en Pax herenigd? In welke wereld zijn zij beland? En hoe ontwikkelt zich de oorlog, die gemeen en onzichtbaar alles vernietigt?
Pax is een verhaal dat juist in deze tijden weer veel zeggingskracht heeft: het benadrukt het zinloze van een oorlog, het kwaad dat er in mensen schuilt, en het onschuldige dat de dieren vertegenwoordigt. De natuur is de getuige van dat wat de mensen elkaar aandoen. Het verhaal gaat over hoop, over wat de waarheid is en hoe belangrijk eerlijkheid is. Peter leert van een vrouw bij wie hij een tijdje verblijft veel over zichzelf en de wereld.
Sara Pennypacker schrijft tegelijkertijd verheven en toegankelijk. Een spannend verhaal met een serieuze, duistere ondertoon. Een verhaal dat je aan het denken zet over goed en kwaad, over schuld en onschuld en de mens tegenover het dier. Het leest vlot, maar bevat ook vele filosofische overpeinzingen. Daardoor is het meer geschikt voor lezers vanaf een jaar of 11/12 met iets meer leeservaring, die een verhaal kunnen doorzien en een diepere laag kunnen waarderen. De illustraties van Jon Klassen zijn weergaloos. De cover is al prachtig, maar verspreid over het boek kom je meerdere sfeervolle zwart-wit illustraties tegen die perfect passen bij het verhaal. Er is ook een vervolg (Pax, journey home), nu alleen nog in het Engels te verkrijgen. Hopelijk wordt dat ook gauw in het Nederlands op de markt gebracht!
Wijs met taal 